Omgevingsvisie Medemblik tot 2040 ter inzage

MEDEMBLIK, 13 mei 2026 – De gemeente Medemblik zet een nieuwe stap richting de vaststelling van de Omgevingsvisie. Het ontwerp van de visie, waarin de koers voor de fysieke leefomgeving tot 2040 wordt vastgelegd, wordt ter inzage gelegd. Inwoners, organisaties en andere belanghebbenden kunnen daarop een zienswijze indienen.

De Omgevingsvisie is een verplicht instrument onder de Omgevingswet, die sinds 1 januari 2024 van kracht is. Gemeenten moeten daarin aangeven hoe zij op lange termijn willen omgaan met wonen, landschap, economie, bereikbaarheid, gezondheid, duurzaamheid en voorzieningen. De gemeenteraad van Medemblik stelde op 28 september 2023 de Agenda voor de Toekomst vast. Die agenda vormde de basis voor de ontwerp-Omgevingsvisie, die volgens de informatienota richting geeft aan de opgaven in de fysieke leefomgeving tot 2040.

Participatieverslag toegevoegd na motie

De gemeenteraad stemde in november 2025 in met het voorleggen van de ontwerp-Omgevingsvisie voor zienswijzen. Daarbij werd ook een motie aangenomen om bij de terinzagelegging een participatieverslag te voegen. Dat verslag is inmiddels afgerond. De ontwerpvisie is daarnaast geschikt gemaakt voor digitale publicatie via het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

De terinzagelegging is een formele stap richting vaststelling. Iedereen kan gedurende deze periode een zienswijze indienen. Het college stelt daarna een reactie op de binnengekomen zienswijzen op en legt die, samen met het voorstel tot vaststelling, voor aan de gemeenteraad. De bekendmaking verloopt via het Gemeentenieuws en de gemeentelijke website. Ook wordt tijdens de inzageperiode een informatiebijeenkomst georganiseerd.

Traject liep van 2023 tot 2025

Aan de ontwerp-Omgevingsvisie ging een uitgebreid participatietraject vooraf. Dat begon in mei 2023 en liep door tot de indiening van de concept-omgevingsvisie in december 2025. In die periode werden inwoners, dorpsraden, belangenverenigingen, ondernemers, agrariërs, maatschappelijke organisaties en zogenoemde ketenpartners betrokken.

Het participatieproces begon met een online enquête. Die werd 530 keer geopend en 308 keer volledig ingevuld. Volgens het participatierapport was het doel niet om een volledig representatieve afspiegeling te krijgen, maar wel om zoveel mogelijk verschillende inwoners, leeftijden, woonplekken en betrokkenen te bereiken. De gemeente zette daarbij sterk in op de kernraden, omdat Medemblik bestaat uit meerdere dorpen en een stad met elk een eigen identiteit.

Wonen belangrijkste thema

Uit de enquête en de gesprekken komt wonen naar voren als belangrijkste thema. Inwoners noemen vooral de behoefte aan betaalbare starterswoningen en levensloopbestendige woningen voor ouderen. Volgens het participatierapport merken kernraden dat dorpen vergrijzen en dat jongeren moeilijk een woning kunnen vinden, waardoor zij vertrekken.

Ook voorzieningen, verkeersveiligheid, bereikbaarheid en de bescherming van groen, water en open landschap worden vaak genoemd. Inwoners zien dorpsgevoel, verenigingsleven, rust, groene leefomgeving en openheid van het landschap als sterke punten van de kernen. Als zwakke punten noemen zij huisvesting, verkeersveiligheid, voorzieningen en bereikbaarheid.

De bijlagen bij de visie laten zien dat deze thema’s per kern verschillend uitwerken. In Opperdoes wordt bijvoorbeeld gewezen op het belang van woningen, een supermarkt, een ontmoetingsplek en het voorkomen dat het dorp verandert in een “slapend dorp”. In Twisk spelen verkeersveiligheid, behoud van het beschermde dorpsgezicht en beperkte woningbouwmogelijkheden een grote rol. In Wervershoof gaat het onder meer over het behoud van voorzieningen, leegstand in het winkelcentrum en behoefte aan woningen voor starters en senioren.

Voorzieningen onder druk

Het behoud van voorzieningen is een terugkerend punt in het participatietraject. Vooral kleinere kernen vrezen dat inwoners straks voor dagelijkse voorzieningen naar grotere kernen moeten. Dat raakt volgens deelnemers niet alleen de praktische leefbaarheid, maar ook de sociale samenhang in dorpen.

Het projectteam stelt in het participatierapport dat de gemeente commerciële voorzieningen niet kan garanderen. Wel kan de omgevingsvisie ruimte bieden om voorzieningen mogelijk te maken en te behouden waar dat kan. Voor maatschappelijke voorzieningen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, kan meer borging worden nagestreefd.

Reflectiegroep dacht mee over keuzes

Naast de enquête en gesprekken werd een reflectiegroep ingesteld. Daarvoor werden alle kernraden en eerder betrokken belangenorganisaties, zoals de Ondernemersfederatie Medemblik en LTO, uitgenodigd. Tijdens bijeenkomsten werd gesproken over wonen, leefbaarheid, voorzieningen, verkeersveiligheid, economie, cultuurhistorie, landschap, natuur en recreatie.

In oktober 2023 waren 22 vertegenwoordigers aanwezig van 12 dorpsraden en twee belangenverenigingen. In 2024 en 2025 volgden nieuwe bijeenkomsten waarin scenario’s, kaarten en onderdelen van de conceptvisie werden besproken. Daarbij werd duidelijk dat veel opmerkingen van inwoners concreter waren dan het abstracte niveau van een omgevingsvisie. Die punten worden volgens de gemeente zoveel mogelijk meegenomen in latere gebiedsuitwerkingen, programma’s en het omgevingsplan.

Vier gebiedsrichtingen

De ontwerp-Omgevingsvisie werkt met vier gebiedsrichtingen: de IJsselmeerkust, Zwaagdijk en omgeving, Wognum en omgeving en het noordwestelijke deel van de gemeente. Tijdens de slotbijeenkomst met de reflectiegroep op 14 mei 2025 werd de keuze voor deze gebieden toegelicht. De deelnemers konden per gebied reageren op kaarten en aandachtspunten.

Volgens het participatierapport gaven deelnemers onder meer aan dat niet alle voorzieningen op de kaarten stonden en dat enkele elektriciteitslocaties niet overeenkwamen met de huidige situatie. Nadat kernraden aangaven dat de reactietermijn te kort was, werd die termijn met twee weken verlengd.

Ook gesprekken op de markt

Om ook individuele inwoners te bereiken, ging de gemeente met de 80-procentversie van de omgevingsvisie naar de markt. Dat gebeurde op 26 mei op de weekmarkt in Medemblik en op 29 mei op de jaarmarkt in Wognum. Bezoekers konden informatieborden bekijken en aandachtspunten meegeven. In de bijlagen staat dat daarbij verspreid over beide momenten ongeveer vijftig mensen zijn gesproken.

De inbreng bevestigde volgens het participatieverslag grotendeels de eerder opgehaalde thema’s: woningen, voorzieningen, bereikbaarheid, verkeersveiligheid en de eigen identiteit van de dorpen. Ook werd aandacht gevraagd voor betere wandel- en fietsroutes, bereikbaarheid zonder auto en het behoud van leefbaarheid in de kleinere kernen.

Volgende stap naar vaststelling

De ontwerp-Omgevingsvisie is nog niet definitief. Eerst volgt de formele periode waarin zienswijzen kunnen worden ingediend. Daarna stelt het college een beantwoording op. De gemeenteraad neemt uiteindelijk een besluit over de vaststelling van de Omgevingsvisie.

Met de visie wil Medemblik richting geven aan keuzes die de komende jaren nodig zijn. Daarbij gaat het om de vraag waar woningen kunnen komen, hoe voorzieningen bereikbaar blijven, hoe het landschap wordt beschermd en hoe ruimte wordt gevonden voor economie, landbouw, natuur, recreatie en leefbaarheid in de kernen.