WEST-FRIESLAND, 14 mei 2026 – WerkSaam Westfriesland heeft nieuw beleid vastgesteld voor het gebruik van kunstmatige intelligentie binnen de organisatie. Met het AI-beleid wil de gemeenschappelijke regeling duidelijke afspraken maken over het ontwikkelen, invoeren en gebruiken van AI-systemen. Veiligheid, transparantie, privacy en menselijke controle staan daarbij centraal.
Het beleid is op 9 april 2026 vastgesteld door het dagelijks bestuur en is op 13 mei gepubliceerd in het Blad gemeenschappelijke regeling. De regels werken terug tot 1 januari 2026.
AI als hulpmiddel, niet als doel
WerkSaam ziet kunstmatige intelligentie als een middel om de dienstverlening efficiënter te maken en processen te verbeteren. Tegelijk benadrukt de organisatie dat AI menselijke intelligentie niet volledig kan vervangen. Menselijk contact, menselijke toetsing en de menselijke maat blijven uitgangspunt bij de dienstverlening aan cliënten, werknemers, werkgevers en andere betrokkenen.
Volgens het beleid wil WerkSaam onderzoeken waar AI het beste kan worden ingezet. De organisatie wil daarbij blijven leren en zorgen dat toepassingen op een waardevolle en ethisch verantwoorde manier worden geïntegreerd in werkprocessen.
Privacy en transparantie centraal
Het beleid is gebaseerd op onder meer de Europese AI-verordening en de Algemene Verordening Gegevensbescherming. AI-systemen moeten voldoen aan geldende wet- en regelgeving. Ook moeten maatregelen worden genomen om risico’s op datalekken, privacyschendingen en andere beveiligingsproblemen te beperken.
WerkSaam stelt dat duidelijk moet zijn wanneer AI wordt gebruikt, hoe systemen worden ingezet en wie verantwoordelijk is voor besluiten die met AI worden voorbereid. AI mag niet leiden tot discriminatie, vooroordelen of andere nadelige gevolgen voor betrokkenen.
Cliënt houdt regie
In het beleid staat dat cliënten moeten begrijpen hoe AI wordt gebruikt in hun traject. WerkSaam wil daarom uitleg geven over wat een AI-hulpmiddel doet, welke voordelen en beperkingen het heeft en hoe gegevens worden beschermd. Daarbij blijft de medewerker verantwoordelijk voor beslissingen. De mens en de cliënt houden volgens het beleid altijd de regie.
Ook de ondernemingsraad krijgt een rol. De directeur informeert de OR tijdig over plannen om AI-systemen te ontwikkelen of in te voeren. Daarna wordt de OR betrokken volgens de reguliere medezeggenschapsprocedures.
AI voor teksten, analyses en communicatie
WerkSaam noemt verschillende toepassingen waarbij AI medewerkers kan ondersteunen. Het gaat onder meer om het schrijven van eerste versies van beleidsvoorstellen of brieven, het redigeren van teksten, het samenvatten en analyseren van grote hoeveelheden informatie en het voorbereiden van gesprekken of vergaderingen. Ook kan AI worden gebruikt voor communicatie, zoals e-mails, sociale media en interne campagnes.
Daarbij geldt dat AI alleen mag worden gebruikt binnen vastgestelde richtlijnen. Medewerkers blijven verantwoordelijk voor de controle van uitkomsten. In het beleid wordt expliciet gewaarschuwd dat AI onjuiste of verzonnen informatie kan produceren die overtuigend lijkt, maar feitelijk niet klopt.
Risico’s door fouten, bias en datagebruik
WerkSaam benoemt meerdere risico’s bij AI-gebruik. Een belangrijk risico is dat AI onjuiste of misleidende informatie genereert. Ook kunnen systemen vooroordelen bevatten doordat zij zijn getraind met bronnen waarin bias of discriminatie voorkomt. Daarnaast zijn er privacyrisico’s, omdat niet altijd duidelijk is waar ingevoerde gegevens worden opgeslagen, verwerkt of gedeeld.
Het beleid wijst ook op het energieverbruik van AI. Vooral het trainen van modellen kost veel stroom, maar ook het uitvoeren van losse opdrachten heeft impact op energiegebruik en klimaat.
Algoritmeregister en toetsing
Om risico’s te beperken wil WerkSaam AI-toepassingen registreren in het algoritmeregister. Dat register moet inzicht geven in welke algoritmes worden gebruikt, waarvoor zij worden ingezet en hoe zij beslissingen ondersteunen. De AI Compliance Officer moet zorgen dat dit overzicht actueel blijft.
Verder worden AI-systemen vooraf getest. Eerst gebeurt dat met fictieve data. Als dat niet mogelijk is, kan historische data worden gebruikt. Daarna volgt een gecontroleerde pilotfase, waarin niet alleen technische prestaties worden beoordeeld, maar ook de gevolgen voor gebruikers, processen en ethische normen.
Rollen binnen de organisatie
Het beleid beschrijft ook wie binnen WerkSaam verantwoordelijk is voor toezicht, uitvoering en naleving. De directie blijft eindverantwoordelijk voor strategie, budget en risico’s. Daarnaast zijn onder meer een AI Compliance Officer, Functionaris Gegevensbescherming, Privacy Officer, proceseigenaren en IT/Security betrokken.
Voor ethische vraagstukken wordt een ethische commissie aangesteld. Die commissie moet vraagstukken rond verantwoord AI-gebruik behandelen en aandacht houden voor publieke waarden en mogelijke maatschappelijke gevolgen.
Medewerkers krijgen training
WerkSaam gaat medewerkers die met AI werken opleiden. De trainingen gaan over technische vaardigheden, maar ook over ethische en juridische aspecten, waaronder de AVG en de Europese AI Act. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen algemene AI-kennis, rolgerichte training en instructies voor specifieke toepassingen.
Het beleid wordt jaarlijks geëvalueerd. Daarbij kijkt WerkSaam of de regels nog aansluiten bij nieuwe technologie, wetgeving en de behoeften van de organisatie. Wanneer dat nodig is, wordt het beleid aangepast.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
