Enkhuizen in top 10 meest versteende tuinen volgens analyse

ENKHUIZEN, 2 juli 2026 – Enkhuizen behoort tot de gemeenten met de meest versteende tuinen van Nederland. Uit een analyse van Centraal Beheer blijkt dat de onderzochte tuinen in de gemeente gemiddeld voor 77 procent uit verharding bestaan. Daarmee staat Enkhuizen op de vierde plaats in de landelijke top 10, na Zwartewaterland, Urk en Staphorst.

Enkhuizen hoog op landelijke lijst

Volgens Centraal Beheer bestaat een Nederlandse tuin gemiddeld voor 46,5 procent uit verharding. Bijna een op de vijf tuinen is zelfs voor meer dan 75 procent versteend. In totaal ligt er naar schatting ruim 1.100 vierkante kilometer aan verharding in Nederlandse tuinen. Dat komt overeen met ongeveer driekwart van de oppervlakte van de provincie Utrecht.

Vooral tegels beperken verkoeling

Versteende tuinen kunnen gevolgen hebben bij extreem weer. Verharding neemt minder water op dan groen en houdt warmte langer vast. Daardoor kan bij hevige regenval sneller wateroverlast ontstaan en kan de temperatuur in dichtbebouwde buurten verder oplopen.

Volgens Centraal Beheer is de inrichting van tuinen belangrijk bij de manier waarop woonpercelen omgaan met klimaatrisico’s. Groenere tuinen kunnen regenwater beter opnemen en zorgen tijdens warme perioden voor meer verkoeling. Dat maakt de verhouding tussen tegels, planten, gras en bomen relevant voor bewoners en gemeenten.

Onderzoek op basis van perceelgegevens

De analyse is uitgevoerd op basis van een landelijk perceelbestand van circa 8,5 miljoen woningen, verrijkt met gegevens uit de RIVM-groenkaart. Alleen woningen met een eigen tuin zijn meegenomen. Flats, appartementen, woonboten, woonwagens en woningen zonder meetbare tuin vielen buiten het onderzoek. Woningen die na 2020 zijn gebouwd, zijn niet meegenomen omdat tuinen daar vaak nog niet volledig zijn ingericht.

Centraal Beheer keek met satellietdata en groeninformatie naar de mate van verharding, waterberging en verkoeling op perceelniveau. Daardoor kon niet alleen op landelijk niveau, maar ook per gemeente worden bekeken hoe versteend particuliere tuinen zijn.

Kleine ingrepen kunnen verschil maken

Volgens de analyse hoeft een tuin niet volledig opnieuw te worden ingericht om effect te hebben. Het vervangen van een deel van de tegels door planten, gras of struiken kan al bijdragen aan betere wateropname en verkoeling. Eén vierkante meter begroeide zandgrond kan volgens Centraal Beheer in het eerste uur 75 millimeter regenwater opvangen. Dat staat gelijk aan 75 liter water dat niet direct in het riool terechtkomt.

Ook bomen kunnen een rol spelen bij verkoeling. Tijdens warme perioden kan een boom in de tuin de gevoelstemperatuur volgens de analyse met 10 tot 15 graden laten dalen. Het effect wordt groter wanneer meerdere bewoners in een straat of buurt maatregelen nemen.

Klimaatbestendig wonen krijgt meer aandacht

De cijfers sluiten aan bij de bredere aandacht voor klimaatbestendig wonen. Gemeenten en bewoners krijgen vaker te maken met periodes van hitte, droogte en hevige neerslag. In versteende tuinen is minder ruimte voor natuurlijke waterberging, terwijl groen juist kan helpen om regenwater vast te houden en hittestress te beperken.

Voor Enkhuizen betekent de vierde plaats op de landelijke lijst dat de particuliere tuin een duidelijke rol speelt in de lokale klimaatopgave. Kleine aanpassingen in de tuin, zoals minder tegels, meer beplanting of het plaatsen van een boom, kunnen volgens Centraal Beheer bijdragen aan een beter bestand woonperceel bij extreem weer.