HOORN, 26 mei 2026 – Het ziekteverzuim bij Nederlandse gemeenten is gestegen naar 7,1 procent. Daarmee ligt het verzuim op het hoogste niveau in ruim twintig jaar. Dat blijkt uit de nieuwste Personeelsmonitor Gemeenten van A&O fonds Gemeenten, de jaarlijkse HR-benchmark waaraan ruim 80 procent van alle gemeenten heeft deelgenomen.
De stijging komt vooral door langdurig verzuim. Dat nam toe van 5,2 naar 5,6 procent. Volgens de monitor spelen fysieke omstandigheden nog altijd de grootste rol bij langdurige uitval. Werkdruk en werkstress volgen als tweede belangrijke oorzaak.
Ook privéomstandigheden wegen zwaarder mee. Inmiddels noemt 55 procent van de gemeenten privéomstandigheden als een van de drie belangrijkste oorzaken van langdurig verzuim. Dat is een stijging van 8 procentpunt.
Hoorn meldt verzuim van 5,85 procent
In West-Friesland is bij zes van de zeven gemeenten niet bekend hoe hoog het verzuim over 2025 uitkomt. Alleen Hoorn heeft hierover een reactie gegeven. Daar lag het verzuim in 2025 op 5,85 procent. Daarmee zit Hoorn onder het landelijke gemiddelde van 7,1 procent voor gemeenten.
Voor de overige West-Friese gemeenten zijn geen cijfers bekendgemaakt. Daardoor is niet vast te stellen hoe de regio als geheel zich verhoudt tot het landelijke beeld.
Gemeenten zetten meer in op preventie
Gemeenten nemen volgens de monitor steeds vaker maatregelen om uitval te voorkomen. Zo heeft 72 procent van de gemeenten maatregelen genomen om de werkdruk te verlagen. Daarnaast beschikt 63 procent over een beleidsplan voor vitaliteit.
Die inzet komt op een moment dat gemeenten te maken hebben met een oplopende druk op de organisatie. Gemeenten moeten meer taken uitvoeren, terwijl het vinden en behouden van personeel moeilijk blijft. Het verzuim raakt daardoor niet alleen de interne organisatie, maar kan ook gevolgen hebben voor de dienstverlening aan inwoners.
Personeelstekorten raken belangrijke dossiers
Uit de Personeelsmonitor blijkt dat 73 procent van de gemeenten het afgelopen jaar te maken had met personeelstekorten. Vooral functies binnen ruimtelijke ordening, wonen en ICT zijn lastig te vervullen. Juist deze vakgebieden zijn belangrijk voor grote maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, digitalisering en de energietransitie.
Gemeenten zoeken daarom naar andere manieren om werk te organiseren. Daarbij wordt vaker gekeken naar vaardigheden in plaats van uitsluitend naar diploma’s. Ook krijgen nieuwe medewerkers intensievere begeleiding. Alle deelnemende gemeenten geven aan actief te werken aan het behouden en ontwikkelen van eigen personeel.
Gemeenten trekken jongeren aan, maar houden ze minder vast
De gemeentelijke sector slaagt er beter in om jongeren aan te trekken. Van de nieuwe medewerkers is 45 procent jonger dan 35 jaar. Tegelijkertijd behoort een kwart van de vertrekkende medewerkers ook tot deze leeftijdsgroep.
Een gebrek aan doorgroeiperspectief wordt genoemd als belangrijkste reden voor vertrek. Opvallend is verder dat 46 procent van alle vertrekkers korter dan drie jaar in dienst is. Dat wijst erop dat gemeenten niet alleen moeten inzetten op werving, maar vooral ook op behoud van nieuwe medewerkers.
Veel vrouwelijke leidinggevenden
De gemeentelijke sector valt op door het aandeel vrouwelijke leidinggevenden. Dat ligt op 48 procent. Daarmee doen gemeenten het beter dan het landelijke gemiddelde van 30 procent.
De cijfers laten zien dat gemeenten relatief ver zijn in de vertegenwoordiging van vrouwen in leidinggevende functies. Tegelijkertijd blijft de sector kampen met bredere arbeidsmarktproblemen, zoals verzuim, werkdruk en moeilijk vervulbare vacatures.
Groei gemeentelijke sector vlakt af
Bijna 208.000 mensen werken bij Nederlandse gemeenten. De sector groeit nog wel, maar minder snel dan in eerdere jaren. In 2025 bedroeg de groei 3,6 procent. In 2024 was dat nog 4,6 procent en in 2023 5,6 procent.
Volgens de monitor verschuift de aandacht van uitbreiding naar gerichter kiezen. Van de gemeenten verwacht 37 procent volgend jaar een stabiele bezetting. Dat betekent dat gemeenten meer nadruk leggen op prioriteiten, inzetbaarheid en behoud van medewerkers.
Dienstverlening onder druk
Het hoge verzuim en de aanhoudende personeelstekorten vormen samen een risico voor de uitvoering van gemeentelijke taken. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor uiteenlopende dossiers, van vergunningen en woningbouw tot ondersteuning van inwoners en digitale dienstverlening.
De cijfers uit de Personeelsmonitor laten zien dat de druk op gemeentelijke organisaties structureel is. Preventie, vitaliteit en personeelsbehoud worden daardoor steeds belangrijker. Zonder voldoende inzetbare medewerkers kunnen maatschappelijke opgaven vertraging oplopen.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
