Hoorn start vervolgproces rond standbeeld Jan Pieterszoon Coen

HOORN, 30 december 2025 – De gemeenteraad van Hoorn bespreekt op 13 januari het vervolgproces rond het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen. Aanleiding vormt het stadsgesprek dat op 1 november 2025 werd gehouden. Tijdens dit gesprek gaven inwoners, organisaties en deskundigen hun visie op de toekomst van het omstreden monument. Het college van burgemeester en wethouders stelt voor om te kiezen voor een zorgvuldig vervolgtraject. Er moet ruimte zijn voor dialoog, context en betrokkenheid van alle belanghebbenden.

Stadsgesprek als startpunt

Het stadsgesprek, georganiseerd op verzoek van de gemeenteraad, had als doel om breed op te halen hoe inwoners denken over het standbeeld van Coen. De bijeenkomst, aangevuld met bijna tweehonderd schriftelijke inzendingen, maakte duidelijk dat het onderwerp diep leeft in de stad. De meeste deelnemers gaven aan het beeld niet te willen verwijderen. Zij hebben wél behoefte aan meer uitleg, context en erkenning van de historische pijn. Deze pijn is verbonden aan het verleden dat Coen vertegenwoordigt, inclusief de omstreden figuur van het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen.

Uit de gesprekken bleek dat veel inwoners het belangrijk vinden dat de geschiedenis volledig wordt verteld. Dit moet inclusief de gewelddadige kanten van het koloniale verleden zijn. Tegelijkertijd werd benadrukt dat het beeld onderdeel is van het erfgoed van Hoorn. Dit vraagt om een zorgvuldige omgang.

Drie opties voor de toekomst

Het college legt de raad drie mogelijke routes voor:

1. Het proces afronden zonder vervolgstappen
   Hierbij wordt het gesprek afgesloten en blijft de huidige situatie grotendeels ongewijzigd. Deze optie biedt duidelijkheid, maar sluit onvoldoende aan bij de wensen van inwoners en betrokkenen.
2. Direct een besluit nemen over de toekomst van het standbeeld
   De raad kiest in dit scenario snel voor behoud, aanpassing of verplaatsing. Hoewel dit snelheid biedt, bestaat het risico dat het besluit onvoldoende draagvlak heeft.
3. Een vervolgproces starten richting een gedragen besluit
   In deze optie wordt in 2026 een zorgvuldig traject opgezet. Dit gebeurt met inwoners, deskundigen, culturele instellingen en vertegenwoordigers van de Bandanese diaspora. Dit moet leiden tot concrete voorstellen voor aanpassing van de presentatie of context van het standbeeld, namelijk die van Jan Pieterszoon Coen.

Het college adviseert nadrukkelijk te kiezen voor de derde optie.

Lees ook: Burgemeester Nieuwenburg tevreden over stadsgesprek standbeeld Jan Pieterszoon Coen

Belang van dialoog en betrokkenheid

Uit de gesprekken met onder meer nazaten van de Bandanese gemeenschap blijkt dat zij vooral waarde hechten aan erkenning, educatie en dialoog. Voor hen staat niet zozeer het verwijderen van het beeld centraal. Het gaat hen meer om het vertellen van het volledige verhaal. Het zichtbaar maken van de historische gevolgen van het handelen van Jan Pieterszoon Coen is ook belangrijk. Daarbij ligt de nadruk op het verleden dat het standbeeld vertegenwoordigt.

Ook uit de inzendingen van inwoners komt een duidelijk beeld naar voren: er is behoefte aan nuance, uitleg en verbinding. Veel mensen pleiten voor aanvullende informatie bij het standbeeld, bijvoorbeeld via tekstpanelen, educatieve programma’s of een herdenkingsplek.

Korte termijnmaatregelen

Naast het langere traject stelt het college voor om direct enkele praktische stappen te zetten. Zo wordt de informatievoorziening bij het standbeeld verbeterd, onder meer door het herstellen van de QR-code. Ook het actualiseren van de toelichting in meerdere talen is onderdeel van het plan. Verder wordt een vervolggesprek voorbereid met vertegenwoordigers van de Bandanese diaspora en andere betrokken partijen.

Naar een breed gedragen besluit

Met het voorgestelde vervolgproces wil de gemeente voorkomen dat het debat verder polariseert. Door ruimte te geven aan verschillende perspectieven en door zorgvuldig te werk te gaan, hoopt het college toe te werken naar een besluit. Dit besluit moet recht doen aan zowel de geschiedenis van Hoorn als aan hedendaagse maatschappelijke waarden.

De gemeenteraad bespreekt het voorstel in januari. Daarna wordt besloten welke koers Hoorn inslaat in het omgaan met het beladen erfgoed van Jan Pieterszoon Coen, met speciale aandacht voor het standbeeld dat zijn omstreden nalatenschap symboliseert.