Waddenzee dempen, IJsselmeer dempen, Schiphol naar zee? Bewoners denken mee over ruimtetekort Noord-Holland

NOORD-HOLLAND, 6 december 2025 – De provincie Noord-Holland staat voor een enorme uitdaging. De komende jaren moeten er tienduizenden woningen worden gebouwd, moet de natuur versterkt worden, is er ruimte nodig voor recreatie en moet ook de industrie kunnen doorgroeien. Maar wanneer alle ruimtelijke wensen worden opgeteld, komt de provincie 27% ruimte tekort. Dat was het vertrekpunt voor een reeks inwonersbijeenkomsten waarin Noord-Hollanders mochten meedenken over de toekomst van hun provincie.

Op dinsdag 2 december gingen inwoners van Wieringerwerf hierover in gesprek met vertegenwoordigers van de provincie. Ook gedeputeerde Anouk Gielen was aanwezig. Na afloop liet zij weten positief verrast te zijn door de betrokkenheid van de aanwezigen: “Het viel me op dat mensen heel trots zijn op hun landschap en zich zorgen maken over de leefbaarheid. Het is belangrijk dat we elkaar blijven vinden om samen de beste keuzes te maken voor de toekomst van Noord-Holland.”

Gehecht aan een open, weids landschap

Tijdens de bijeenkomst werd duidelijk hoe sterk bewoners van de Wieringermeer gehecht zijn aan hun unieke polderlandschap. De weidse uitzichten, de rust en de bedrijvigheid horen volgens hen onlosmakelijk bij het gebied. Bewoners willen deze kwaliteiten behouden, maar erkennen ook dat keuzes onvermijdelijk zijn.

Het eerste dilemma dat werd besproken: ruimte voor landbouw versus ruimte voor energie, woningen of bedrijven. Veel aanwezigen zijn agrariërs of bollentelers en benadrukten dat de Wieringermeer bij uitstek een plek is voor hoogwaardige landbouw. De grond is vruchtbaar, de productiviteit hoog, en de polder levert zowel voor Nederland als voor export belangrijke gewassen.

Toch maken inwoners zich ook zorgen over de leefbaarheid. Er is behoefte aan nieuwe woningen, voorzieningen, betere bereikbaarheid en kansen voor jongeren om in de polder te blijven wonen. Ruimte voor verduurzaming van de landbouw én ruimte voor huizenbouw: beide worden als noodzakelijk gezien.

Datacenters: vloek of zegen?

Een terugkerend thema was de komst van (nieuwe) datacenters. Voor een deel van de aanwezigen zijn deze grote energieverbruikers vooral een bedreiging: ze nemen veel ruimte in en gebruiken enorme hoeveelheden stroom. Tegelijkertijd werd er door anderen op gewezen dat datacenters wél banen opleveren—en dat juist het gebrek aan werkgelegenheid jongeren uit de regio drijft.

Interessant was dat bewoners ook verder durfden te denken dan de grenzen van bestaande plannen. Wie ruimte tekort komt, moet creatief worden, zo klonk het. Enkele deelnemers opperden extreme maar opvallend populaire ideeën, zoals:

• “De Waddenzee droogleggen” om nieuwe polders te creëren;
• “Het IJsselmeer dempen” voor grootschalige woningbouw;
• “Schiphol naar zee verplaatsen”, zodat de huidige luchthavenruimte vrijkomt voor woningen, natuur en bedrijven.

Hoewel deze ideeën uiteraard verre van concreet zijn, illustreren ze de breedte van het gesprek: bewoners voelen de urgentie en zoeken naar manieren om het ruimtetekort structureel te verminderen.

Regels versus ruimte: de rol van bedrijven

In het tweede dilemma — provincie stuurt met regels versus vrijheid voor bedrijven — werd duidelijk dat inwoners behoefte hebben aan een overheid die richting geeft, maar ook luistert.

Veel aanwezigen pleitten voor doelgericht beleid: niet voorschrijven hoe bedrijven iets moeten doen, maar wat het resultaat moet zijn. Bedrijven weten volgens hen vaak zelf hoe zij innovatief kunnen verduurzamen, zolang de kaders duidelijk zijn. Vertrouwen en samenwerking vormen volgens de deelnemers de sleutel tot vooruitgang.

Omdat landelijke wetgeving regelmatig verandert, benadrukten inwoners dat maatwerk noodzakelijk blijft. Helderheid en voorspelbaarheid geven bedrijven de ruimte om te investeren en innoveren.

Schoon water als harde voorwaarde

Het laatste dilemma draaide om een cruciaal onderwerp: maximale bescherming van waterkwaliteit versus meer ruimte voor bedrijven. Hierover was opvallend veel eensgezindheid. Schoon water is een basisvoorwaarde voor landbouw, natuur en menselijk leven. Bewoners vinden dan ook dat de provincie streng moet blijven in regelgeving.

“Achteraf filteren heeft geen zin,” zei een van de deelnemers. “Vervuiling moet bij de bron worden aangepakt.”

Bedrijven hebben hierbij net zo goed een verantwoordelijkheid als consumenten. Het gesprek onderstreepte opnieuw dat economische groei nooit los gezien kan worden van ecologische grenzen.