Medemblik stelt regels op voor sloop van stolpboerderijen

MEDEMBLIK, 2 januari 2026 – De gemeente Medemblik zet een belangrijke stap in de bescherming van historische stolpboerderijen. Op 16 februari bespreekt de raadscommissie de nieuwe beleidsnotitie Regels voor de sloop van stolpboerderijen. Met deze beleidslijn wil de gemeente voorkomen dat cultuurhistorisch waardevolle stolpen verdwijnen voordat een definitief beschermingsbeleid is vastgesteld.

Voorbescherming noodzakelijk

In september 2024 stelde de gemeenteraad al een voorbereidingsbesluit vast om sloop van stolpboerderijen in de hoogste waarderingscategorieën – orde 1, 2 en 3 – tijdelijk tegen te gaan. Dit besluit loopt tot maart 2026. In die periode werkt de gemeente aan een integraal stolpenbeleid, maar dat traject vergt meer tijd dan oorspronkelijk voorzien.

Om te voorkomen dat waardevolle stolpen in de tussentijd alsnog verdwijnen, kiest het college nu voor een tussenoplossing: een formele sloopvergunningsplicht via het omgevingsplan. Daarmee kan de gemeente aanvragen inhoudelijk beoordelen en zo nodig weigeren.

Waardering van stolpen

De provincie Noord-Holland heeft alle stolpboerderijen geïnventariseerd en gewaardeerd. Stolpen in de categorieën 1, 2 en 3 gelden als behoudenswaardig. Volgens de gemeente is het noodzakelijk deze panden beter te beschermen, omdat zij een belangrijk onderdeel vormen van het landschap en de cultuurhistorie van West-Friesland.

Lees ook: Medemblik zet koers op erfgoedbehoud en beleving 2026–2030

Door het invoeren van een sloopvergunning kan de gemeente bovendien beter monitoren hoeveel stolpen verdwijnen en waar aanvullende bescherming nodig is. Die informatie wordt later gebruikt bij het opstellen van het definitieve stolpenbeleid.

Versnelling via delegatiebesluit

Normaal gesproken zou een wijziging van het omgevingsplan meerdere bestuurlijke rondes vereisen. Om tijd te winnen, maakt de gemeente gebruik van het bestaande delegatiebesluit uit 2022. Daarmee kan het college van burgemeester en wethouders, binnen door de raad vastgestelde kaders, zelf het omgevingsplan aanpassen.

De gemeenteraad stelt daarom eerst de beleidsnotitie vast. Vervolgens kan het college de bijbehorende omgevingsplanwijziging doorvoeren. Op deze manier wordt voorkomen dat de tijdelijke bescherming afloopt voordat nieuwe regels van kracht zijn.

Lees ook: Medemblik verleent vergunning herbouwen afgebrande stolpboerderij Twisk

Juridische en financiële gevolgen

Het instellen van een sloopvergunningsplicht betekent dat eigenaren bij sloopplannen een omgevingsvergunning moeten aanvragen. De gemeente toetst dan of sloop aanvaardbaar is. Wordt een vergunning geweigerd, dan kan sprake zijn van planschade of nadeelcompensatie. Die mogelijkheid is wettelijk vastgelegd in de Omgevingswet.

Tegen het uiteindelijke besluit tot wijziging van het omgevingsplan staat beroep open bij de Raad van State. Dat kan leiden tot vertraging, maar wordt door de gemeente gezien als een regulier onderdeel van de procedure.

Vervolg en participatie

Als de raad op 16 februari instemt met de beleidsnotitie, treedt deze uiterlijk op 23 februari 2026 in werking. Het college kan vervolgens op 24 februari het wijzigingsbesluit vaststellen. De daadwerkelijke werking van het aangepaste omgevingsplan staat gepland voor 30 maart 2026, net vóór het aflopen van de tijdelijke sloopbescherming.

Eigenaren van stolpboerderijen worden hierover schriftelijk geïnformeerd en krijgen de mogelijkheid om een aanvraag in te dienen. In de loop van 2026 werkt de gemeente het volledige stolpenbeleid verder uit. Daarbij wordt ook participatie georganiseerd met eigenaren en belangenorganisaties, onder meer via enquêtes en overlegmomenten.

Met deze aanpak wil Medemblik grip houden op de toekomst van haar karakteristieke stolpen en tegelijk zorgvuldig omgaan met belangen van eigenaren en ontwikkelaars.