Column: Eén glas te veel: strafblad, hoge kosten en blijvende schade

Met één glas te veel en toch achter het stuur stappen lijkt voor veel mensen een kleine overtreding. “Ik voel me nog prima” of “het is maar een kort stukje” zijn veelgehoorde argumenten. Toch blijkt uit recente cijfers dat het aantal bestuurders dat na rijden onder invloed door het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) wordt opgeroepen voor een verplichte cursus of onderzoek, dit jaar fors is toegenomen. De gevolgen van rijden onder invloed reiken echter veel verder dan een boete alleen. Wie wordt betrapt, kan jarenlang geconfronteerd worden met juridische, financiële en persoonlijke problemen.

Rijden onder invloed vergroot risico’s aanzienlijk

Alcohol beïnvloedt het reactievermogen, de waarneming en het beoordelingsvermogen. Zelfs bij een relatief laag promillage neemt de kans op een verkeersongeval al aanzienlijk toe. Bestuurders overschatten zichzelf en onderschatten de risico’s voor andere weggebruikers. Fietsers, voetgangers en mede-automobilisten lopen hierdoor extra gevaar. Wat begint als een ogenschijnlijk onschuldige keuze, kan eindigen in een ongeval met ernstig letsel of zelfs dodelijke afloop.

Van verkeersovertreding naar verkeersmisdrijf

Veel mensen realiseren zich niet dat rijden onder invloed in bepaalde gevallen wordt aangemerkt als een verkeersmisdrijf. Dit is ernstiger dan een gewone verkeersovertreding. Bij een veroordeling kunnen stevige sancties volgen, zoals hoge geldboetes, een rijontzegging of zelfs een gevangenisstraf bij ernstige situaties of herhaling. Daarnaast wordt een veroordeling geregistreerd in de justitiële documentatie, beter bekend als het strafblad.

Een aantekening op het strafblad kan verstrekkende gevolgen hebben. Bij toekomstige strafzaken kan dit zwaarder meewegen, en het kan problemen opleveren bij het aanvragen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Dit raakt niet alleen beroepen in de zorg, het onderwijs of de beveiliging, maar ook functies waarbij betrouwbaarheid en verantwoordelijkheid centraal staan.

Verplichte en kostbare CBR-cursussen

Naast het strafrechtelijke traject kan het CBR ingrijpen. Bestuurders kunnen verplicht worden deel te nemen aan een Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (EMA) of zelfs een onderzoek naar alcoholgebruik moeten ondergaan. Deze maatregelen zijn niet vrijblijvend en brengen flinke kosten met zich mee. De kosten van een cursus of onderzoek kunnen oplopen tot meer dan duizend euro, exclusief eventuele bijkomende kosten zoals reistijd of inkomensverlies.

In sommige gevallen raakt men het rijbewijs tijdelijk kwijt, moet men opnieuw rijexamen doen of wordt het rijbewijs ongeldig verklaard. Vooral voor mensen die afhankelijk zijn van hun rijbewijs voor werk of gezin heeft dit ingrijpende gevolgen.

Aansprakelijkheid bij een verkeersongeval

Rijden onder invloed heeft ook grote gevolgen bij een verkeersongeval. Rechters kunnen besluiten de bewijslast om te keren. Dit betekent dat de bestuurder die onder invloed was, vaak (gedeeltelijk) aansprakelijk wordt gesteld, zelfs wanneer de schuldvraag niet volledig duidelijk is. Dit kan leiden tot langdurige juridische procedures en hoge schadeclaims.

Verzekering keert vaak niet uit

Een veel onderschat gevolg is de impact op de autoverzekering. Bij een ongeval onder invloed wordt schade aan de eigen auto vaak niet vergoed, zelfs niet bij een allriskverzekering. Daarnaast kan de verzekeraar de uitgekeerde schade aan het slachtoffer verhalen op de bestuurder. Dit kan oplopen tot tienduizenden euro’s, vooral wanneer er sprake is van letselschade of blijvende invaliditeit.

Moeite met nieuwe autoverzekering

Bestuurders die schade veroorzaken onder invloed, lopen het risico dat hun verzekering wordt beëindigd. Het afsluiten van een nieuwe autoverzekering wordt daarna aanzienlijk lastiger. Vaak blijft alleen een speciale, dure verzekering over met een veel hogere premie en beperkte dekking. Deze financiële last kan jarenlang blijven doorwerken.

Gevolgen reiken verder dan de bestuurder

De gevolgen van rijden onder invloed beperken zich zelden tot de bestuurder alleen. Gezinsleden krijgen vaak te maken met financiële stress, onzekerheid en praktische problemen wanneer het rijbewijs wordt ingenomen of hoge kosten moeten worden betaald. Eén verkeerde beslissing kan een kettingreactie veroorzaken die het dagelijks leven langdurig ontwricht.

Eén glas te veel kan alles veranderen

Rijden onder invloed is geen klein risico, maar een keuze met grote en blijvende gevolgen. Een strafblad, torenhoge kosten, verzekeringsproblemen en impact op het gezin zijn geen uitzonderingen, maar realistische scenario’s. De boodschap is duidelijk: laat de auto staan, regel vervoer en voorkom dat één glas te veel een leven lang blijft doorwerken.

Rembrandt Groenewegen is deskundige bij DAS rechtsbijstand.