Opmeer heeft meer tijd nodig voor kleine kerncentrale door netcongestie

OPMEER, 3 juli 2026 – De gemeente Opmeer heeft meer tijd nodig voor de voorbereiding van een intentieovereenkomst voor de mogelijke realisatie van een kleine kerncentrale. Het gaat om een zogenoemde Small Modular Reactor, kortweg SMR. Eerder was het streven om de overeenkomst in het eerste kwartaal van 2026 te sluiten, maar die planning blijkt niet haalbaar.

De vertraging betekent niet dat het plan van tafel is. Opmeer blijft vasthouden aan de ambitie om in 2040 CO₂-vrije energie op te wekken met behulp van een SMR. Wel blijkt uit gesprekken met betrokken partijen dat er nog belangrijke technische, financiële en organisatorische knelpunten moeten worden opgelost voordat een volgende stap kan worden gezet.

Netcongestie vormt grote belemmering

Een van de belangrijkste problemen is de toenemende druk op het elektriciteitsnet. Netbeheerder Liander heeft aangegeven dat grootschalige energieopwekking op dit moment niet kan worden aangesloten op het bestaande net. Daardoor is het voor ontwikkelaars moeilijker om een sluitende businesscase te maken.

Voor een ontwikkelaar is duidelijkheid over aansluiting en afname van stroom essentieel. Zolang niet zeker is wanneer opgewekte energie kan worden ingevoed of lokaal kan worden benut, blijven financiële risico’s groot. Daardoor is op dit moment nog niet duidelijk wanneer een intentieovereenkomst met een ontwikkelaar kan worden gesloten.

Netcongestie speelt in grote delen van Noord-Holland een rol. Door de groei van duurzame energieprojecten, elektrificatie van bedrijven, woningbouw en toenemend stroomverbruik loopt het elektriciteitsnet tegen grenzen aan. Ook plannen voor nieuwe grootschalige energieopwekking moeten daardoor rekening houden met beperkte netcapaciteit.

Gemeente onderzoekt meerdere oplossingen

Opmeer onderzoekt verschillende oplossingsrichtingen om de ontwikkeling van een kleine kerncentrale toch mogelijk te maken. Een van de opties is aansluiting op het hoogspanningsnet van TenneT. Daarmee zou de SMR niet afhankelijk zijn van aansluiting op het regionale net van Liander.

Ook wordt gekeken of een kleine kerncentrale kan worden aangemerkt als congestieverzachtende maatregel binnen het prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt. Dat zou kunnen betekenen dat het project een andere positie krijgt bij de beoordeling van netaansluitingen, wanneer het juist bijdraagt aan vermindering van druk op het elektriciteitsnet.

Daarnaast worden alternatieve manieren onderzocht om opgewekte energie af te zetten. Daarbij kan worden gedacht aan directe levering aan grote afnemers, lokale energieoplossingen of samenwerking met bedrijven en instellingen die behoefte hebben aan stabiele CO₂-vrije stroom.

Samenwerking met buurgemeenten

De gemeente zoekt ook nadrukkelijk samenwerking met buurgemeenten. Een kleine kerncentrale heeft niet alleen gevolgen voor Opmeer, maar kan ook betekenis hebben voor de bredere regio. Daarbij gaat het onder meer om energievoorziening, ruimtelijke inpassing, netcapaciteit, veiligheid en bestuurlijk draagvlak.

Een SMR is kleiner dan een traditionele kerncentrale en wordt vaak genoemd als mogelijke aanvulling op wind- en zonne-energie. Voorstanders wijzen op de constante productie van stroom en de beperkte CO₂-uitstoot tijdens de exploitatie. Tegelijkertijd zijn er nog veel vragen over kosten, regelgeving, veiligheid, afvalverwerking en de termijn waarop dergelijke centrales daadwerkelijk inzetbaar zijn.

Intentieovereenkomst nog zonder nieuwe datum

Wanneer de intentieovereenkomst alsnog kan worden gesloten, is nog niet bekend. De gemeente wil eerst meer duidelijkheid over de aansluiting op het elektriciteitsnet, mogelijke afzet van energie en de rol van regionale en landelijke partijen.

Tot die tijd blijft de voorbereiding doorgaan. Opmeer houdt de ambitie voor een kleine kerncentrale in 2040 overeind, maar erkent dat de uitvoering afhankelijk is van oplossingen voor netcongestie en verdere afspraken met ontwikkelaars, netbeheerders en buurgemeenten.