Opmeer vraagt Rijk om steun voor SMR in Nota Ruimte

OPMEER, 24 december 2025 – De gemeente Opmeer heeft een afzonderlijke zienswijze ingediend op de ontwerp Nota Ruimte, waarin nadrukkelijk wordt gevraagd om meer aandacht en ondersteuning voor Small Modular Reactors (SMR’s). Volgens Opmeer ontbreekt in de ontwerpnota vrijwel iedere concrete verwijzing naar deze vorm van kernenergie, terwijl SMR’s juist kunnen bijdragen aan een betrouwbare en ruimtelijk goed inpasbare energievoorziening.

Ontwerp Nota Ruimte en nationale keuzes

Het ministerie van Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft de ontwerp Nota Ruimte gepubliceerd. In deze nota worden de ruimtelijke keuzes van het Rijk vastgelegd voor de periode tot 2050, met een doorkijk naar 2100. Het document schetst hoe Nederland omgaat met schaarse ruimte, onder meer voor wonen, werken, energievoorziening, mobiliteit, natuur, landbouw en defensie.

De Nota Ruimte heeft gedurende de inspraakperiode ter inzage gelegen. Overheden, organisaties en inwoners konden in deze fase een zienswijze indienen. Van die mogelijkheid is zowel regionaal als lokaal gebruikgemaakt.

Gezamenlijke zienswijze Noord-Holland Noord

De colleges van de zeventien gemeenten in Noord-Holland Noord, samen met de provincie Noord-Holland en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, hebben een gezamenlijke zienswijze ingediend. Daarin wordt het Rijk uitgenodigd om samen te werken aan de verdere ontwikkeling van Noord-Holland Noord als volwaardig onderdeel van een evenwichtig Nederland.

In deze gezamenlijke reactie wordt onder meer kritiek geuit op de classificatie van de regio binnen de ruimtelijk-economische strategie ‘Versterken’. Volgens de indieners doet deze indeling geen recht aan de ambities, opgaven en ontwikkelpotentie van de regio. Er wordt gepleit voor een herindeling naar ‘Stimuleren’ en voor erkenning als L-centrumstadregio. Ook wordt gevraagd om:

• opname van alle regionale grootschalige woningbouwlocaties;
• opname van de A7-corridor in het Stedelijk Netwerk Nederland;
• erkenning van Den Helder als nationale haven.

Aparte zienswijze van Opmeer over SMR

Naast deze gezamenlijke reactie heeft Opmeer bewust een afzonderlijke zienswijze ingediend. Deze richt zich specifiek op de behoefte aan ondersteuning bij het initiatief om een Small Modular Reactor in de gemeente te realiseren. Deze zienswijze staat los van de regionale inbreng en focust volledig op energievoorziening en energietransitie.

Opmeer constateert dat in de ontwerp Nota Ruimte nauwelijks aandacht wordt besteed aan SMR’s. Dat wordt als een gemiste kans gezien, omdat juist deze technologie kan bijdragen aan leveringszekere energie, met een relatief beperkte ruimtelijke impact. Voor een land waarin ruimte steeds schaarser wordt, acht Opmeer dit een belangrijk aandachtspunt.

SMR als onderdeel van de energietransitie

Small Modular Reactors worden internationaal gezien als een aanvullende energiebron binnen de energietransitie. Ze leveren continu energie, zijn minder afhankelijk van weersomstandigheden en nemen aanzienlijk minder ruimte in beslag dan veel grootschalige duurzame opwekprojecten.

Volgens Opmeer sluiten deze kenmerken goed aan bij het karakter van het West-Friese landschap. Leveringszekerheid, landschappelijke inpassing en regionale spreiding van energiebronnen worden gezien als cruciale randvoorwaarden voor een toekomstbestendig energiesysteem.

Onderzoek afgerond, volgende fase in zicht

De gemeente Opmeer heeft inmiddels onderzoek laten uitvoeren naar de haalbaarheid en wenselijkheid van een SMR. Dit traject is afgerond. Daarnaast heeft een marktconsultatie plaatsgevonden, waarin is verkend welke marktpartijen geïnteresseerd zijn in samenwerking. Op basis van deze consultatie wil Opmeer met een marktpartij een vervolgstap zetten richting realisatie.

Daarmee breekt volgens de gemeente een belangrijke nieuwe fase aan in het proces. Voor die fase is actieve ondersteuning en facilitering door het Rijk noodzakelijk, onder meer op het gebied van regelgeving, ruimtelijke inpassing en beleidsmatige erkenning binnen nationale kaders zoals de Nota Ruimte.

Verwachting richting het Rijk

Opmeer spreekt in de zienswijze het vertrouwen uit dat het Rijk het initiatief blijft ondersteunen. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat dit alleen geloofwaardig is wanneer SMR’s expliciet worden meegenomen in nationale ruimtelijke en energiebeleidsdocumenten.

Alle ingediende zienswijzen worden door het Rijk verwerkt in de verdere uitwerking van de Nota Ruimte. De definitieve vaststelling staat gepland voor eind 2026. Na afronding ontvangen alle indieners een Nota van Antwoord, waarin wordt toegelicht hoe met de zienswijzen is omgegaan en welke aanpassingen zijn doorgevoerd.

Voor Opmeer zal daarbij vooral van belang zijn in hoeverre Small Modular Reactors daadwerkelijk een plek krijgen in het nationale ruimtelijke beleid en of dit voldoende ruimte biedt om het lokale initiatief verder te brengen.