WISE waarschuwt Opmeer: kleine kerncentrales voorlopig onhaalbaar

OPMEER, 15 januari 2026 – Kleine kerncentrales, zogeheten Small Modular Reactors (SMR’s), zullen de komende decennia geen realistische bijdrage leveren aan de Nederlandse energievoorziening. Daarvoor waarschuwt WISE Nederland in een brief aan gemeenteraden en colleges van burgemeester en wethouders. Volgens de organisatie zijn de kosten hoog, is de techniek nog onvolwassen en dreigt de discussie af te leiden van bestaande klimaatafspraken.

Hoge kosten en financiële onzekerheid

Volgens WISE liggen de verwachte kosten van stroom uit SMR’s aanzienlijk hoger dan bij andere energiebronnen. In de eerste projecten kunnen de investeringskosten oplopen tot circa 20.000 euro per kilowatt geïnstalleerd vermogen. Dat is ruim boven het niveau dat nodig is om commercieel rendabel te zijn. Zonder stevige overheidssteun of garanties is grootschalige toepassing daardoor onwaarschijnlijk.

Meer radioactief afval per kilowattuur

Naast de financiële risico’s wijst WISE op de afvalproblematiek. Uit recente studies blijkt dat SMR’s per geproduceerde kilowattuur meer radioactief afval kunnen opleveren dan conventionele kerncentrales. In Nederland wordt dit afval voorlopig opgeslagen bij COVRA in Vlissingen, maar de opslagcapaciteit is beperkt en een definitieve eindberging is pas na 2130 voorzien.

Onzekerheid over locatie en veiligheid

Volgens de organisatie is het te vroeg om gemeenten te laten nadenken over mogelijke locaties. Er bestaan tientallen SMR-ontwerpen, elk met eigen veiligheids- en koelwatervereisten. Ook is nog onduidelijk welke veiligheidsnormen de toezichthouder zal hanteren. Dat maakt uitspraken over ruimtelijke gevolgen, bouwduur en veiligheidszones voorlopig speculatief.

Ontwikkeling verloopt traag

De verwachting dat SMR’s al rond 2030 inzetbaar zouden zijn, noemt WISE onrealistisch. Internationale projecten kampen met technische en financiële problemen. Zo werd onlangs een groot Amerikaans project van NuScale stopgezet nadat overheden het vertrouwen in de financiële onderbouwing verloren. Analyses laten zien dat SMR’s vermoedelijk niet vóór 2045 een rol van betekenis kunnen spelen.

Focus op bestaande energieafspraken

WISE roept gemeenten en provincies op zich te richten op de uitvoering van de bestaande Regionale Energie Strategieën. Die vragen al aanzienlijke inspanningen op het gebied van energiebesparing, wind- en zonne-energie en de warmtetransitie. Volgens de organisatie is het debat over kleine kerncentrales vooral een afleiding van maatregelen die nu uitvoerbaar en noodzakelijk zijn om klimaatdoelen te halen.