HOORN, 22 mei 2026 – De restauratie van het monumentale complex van het Westfries Museum aan de Roode Steen in Hoorn loopt ongeveer zes maanden vertraging op. De beoogde opening verschuift daarmee van medio 2027 naar de winter van 2027-2028. Dat blijkt uit een raadsbrief van het college over de actuele stand van zaken van het project.
Volgens het college zijn de eerder gemelde tegenvallers op dit moment beheersbaar. Wel bevestigen de uitgevoerde onderzoeken dat de restauratie van de monumentale panden nagenoeg het volledige beschikbare bouwbudget vraagt. Daardoor ontstaat druk op andere onderdelen van het project, waaronder de kantoren aan het Achterom en de geplande wisselexpositieruimte.
Het project bestaat uit twee nauw verbonden opgaven: de noodzakelijke instandhouding van de rijksmonumenten aan de Roode Steen en de vernieuwing van het Westfries Museum binnen deze panden. De grootste kosten zitten volgens het college in het funderingsherstel, constructief herstel, restauratie, verduurzaming en verbetering van de toegankelijkheid.
Vertraging door bouwkundige tegenvallers
Het project bevindt zich momenteel in fase 1, het funderingsherstel van de monumentale panden. Deze fase verloopt volgens de gemeente voorspoedig en wordt naar verwachting voor de zomer van 2026 afgerond. Fase 2, met onder meer constructief herstel, restauratie, verduurzaming en toegankelijkheid, is in voorbereiding en deels al gestart.
Sinds de vorige raadsbrief is meer duidelijk geworden over de staat van de panden. De directe tegenvallers bedragen op dit moment circa 0,5 miljoen euro. Het gaat onder meer om houtrot, betonrot, aanpassingen aan het trappenhuis, instabiliteit van Roode Steen 16, asbest en werkzaamheden aan het dak. Voor de kosten van asbest en dakwerkzaamheden wordt de raming nog verder uitgewerkt.
Ook de installaties vormen een belangrijk aandachtspunt. In de monumentale panden moeten installaties worden aangebracht die voldoen aan de eisen voor museaal gebruik, duurzaamheid, comfort en behoud van monumentale waarde. Het college houdt vast aan het taakstellende budget, maar sluit een versobering op verduurzaming niet uit.
Tekort kan oplopen tot 4 miljoen euro
Eerder werd al rekening gehouden met een tekort van circa 3,6 miljoen euro. Door onzekerheden rond installaties, het opknappen van de kantoren aan het Achterom en de realisatie van de wisselexpositieruimte wordt nu uitgegaan van een afgerond tekort van circa 4 miljoen euro.
Het college ziet twee hoofdscenario’s. In het eerste scenario wordt het project volledig uitgevoerd. Dat betekent dat de restauratie van de panden wordt afgerond en dat ook de kantoren aan het Achterom en de wisselexpositieruimte onderdeel blijven van het project. Daarvoor kan een aanvullende gemeentelijke bijdrage van maximaal circa 4 miljoen euro nodig zijn.
In het tweede scenario wordt het functioneel Programma van Eisen aangepast. De restauratie van de monumentale panden blijft dan leidend, maar de wisselexpositieruimte wordt geschrapt of uitgesteld. Ook de werkzaamheden aan de kantoren aan het Achterom worden dan niet of slechts beperkt uitgevoerd.
Volgens het college is het eerste scenario het meest verantwoord. Daarmee worden de monumentale panden behouden en krijgt Hoorn een museum terug dat ook op langere termijn goed kan functioneren.
Wisselexpositieruimte blijft belangrijk
De gemeente wijst erop dat het schrappen van de wisselexpositieruimte geen neutrale besparing is. Het vernieuwde museum moet volgens het college niet alleen bij de heropening aantrekkelijk zijn, maar ook daarna bezoekers blijven trekken. Wisselende tentoonstellingen zijn daarvoor belangrijk.
De wisselexpositieruimte kan volgens de gemeente niet worden ondergebracht in de monumentale panden aan de Roode Steen. Die ruimten zijn daarvoor te klein, te laag en ongeschikt vanwege museale eisen, zoals vochtregulering en temperatuurschommelingen.
Ook de kantoren aan het Achterom blijven volgens het college van belang. Deze zijn nodig voor een veilige, gezonde en passende werkomgeving voor medewerkers. Als de werkzaamheden daar niet doorgaan, kan de onderhoudsstaat verder verslechteren. Ook kan dit gevolgen hebben voor subsidies en verduurzamingsbijdragen.
Gemeente zoekt extra cofinanciering
Hoorn blijft inzetten op aanvullende externe financiering. De verwachte bijdrage vanuit de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en het ministerie van OCW bedraagt circa 1,7 miljoen euro. Besluitvorming over deze aanvraag wordt begin 2027 verwacht.
Daarnaast wordt opnieuw een aanvraag ingediend voor de Regio Deal. Daarvan wordt een bijdrage van circa 0,4 miljoen euro verwacht. Duidelijkheid daarover wordt na de zomer van 2026 voorzien. Verder worden kleinere fondsen benaderd en loopt de Major Donor Campagne door.
Volgens het college verlaagt iedere extra externe bijdrage de eventueel benodigde gemeentelijke bijdrage. Omdat de cofinanciering nog niet zeker is, wil het college tijdig met de gemeenteraad spreken over scenario’s, risico’s en mogelijke aanvullende dekking.
Bijzondere vondst tijdens werkzaamheden
Tijdens de werkzaamheden is een bijzondere archeologische vondst gedaan. Het gaat om resten van wat vermoedelijk het oudste stenen huis van Hoorn is. Daarbij zijn onder meer een traptoren en een stenen pleintje aangetroffen.
De vondst is volgens de gemeente van grote betekenis voor de reconstructie van de Hoornse geschiedenis, omdat uit deze vroege periode weinig beeld- en archiefmateriaal beschikbaar is. De resten zijn zorgvuldig uitgenomen en opgeslagen. Ze worden later teruggebracht in de vloer van het vernieuwde museum.
Daarmee krijgt de oorsprong van Hoorn letterlijk een plek in het Westfries Museum.
Raad krijgt na de zomer update
Na de zomer volgt een informatieve en technische raadssessie, gecombineerd met een bezoek aan de panden aan de Roode Steen. De gemeenteraad wordt dan bijgepraat over de actuele financiële stand, de risico’s, de cofinancieringsstrategie en de scenario’s voor het vervolg.
Als dat nodig blijkt, komt het college daarna met een afzonderlijk raadsvoorstel. De raad kan dan een expliciete keuze maken over de afronding van fase 3 en fase 4 en over eventuele aanvullende dekking.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
