HOORN, 4 maart 2026 – De gemeente ontvangt de komende jaren financiële steun van het Rijk voor de bouw van betaalbare woningen. Het college heeft besloten deze middelen onder te brengen in een aparte bestemmingsreserve, zodat het geld beschikbaar blijft voor woningbouwprojecten die bijdragen aan een toegankelijkere woningmarkt.
De bijdrage komt uit de zogenoemde Realisatiestimulans, een regeling van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO). Met deze regeling wil het Rijk gemeenten stimuleren om meer betaalbare woningen te realiseren.
Rijksbijdrage per betaalbare woning
Binnen de regeling ontvangen gemeenten 7.000 euro per betaalbare woning waarvan de start van de bouw officieel wordt geregistreerd. Het gaat daarbij om verschillende categorieën woningen die als betaalbaar worden beschouwd:
- sociale huurwoningen
- middenhuurwoningen
- betaalbare koopwoningen
De regeling geldt niet alleen voor nieuwbouw. Gemeenten kunnen ook gebruikmaken van de bijdrage bij andere vormen van woningontwikkeling, zoals:
- het splitsen van bestaande woningen
- het optoppen van woningen (extra verdiepingen op bestaande gebouwen)
- transformatie van gebouwen naar woningen
- tijdelijke woningbouwprojecten
Met deze brede inzet wil het Rijk de woningproductie versnellen en gemeenten flexibiliteit bieden om verschillende oplossingen voor woningtekorten te benutten.
Niet alle projecten komen in aanmerking
Projecten die al subsidie ontvangen uit andere regelingen van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening worden uitgesloten van deze bijdrage. Daardoor blijft de verwachte bijdrage voor de gemeente in de eerste jaren nog relatief beperkt.
Voor 2025 wordt een bedrag van ongeveer 322.000 euro verwacht. In de jaren daarna kan dit bedrag aanzienlijk oplopen. Volgens de huidige ramingen kan de jaarlijkse bijdrage uiteindelijk stijgen tot ongeveer 1,5 miljoen euro per jaar.
De hoogte van de bijdrage hangt sterk af van het aantal betaalbare woningen waarvan de bouw daadwerkelijk start.
Bestemmingsreserve voor woningbouw
Om de rijksbijdrage overzichtelijk in de gemeentelijke financiën op te nemen, heeft het college besloten het geld te storten in een bestemmingsreserve Realisatiestimulans.
Een bestemmingsreserve is een financiële reserve die specifiek bedoeld is voor een vooraf vastgesteld doel. In dit geval gaat het om projecten die bijdragen aan de realisatie van betaalbare woningen.
De gemeenteraad blijft verantwoordelijk voor de uiteindelijke besteding van de middelen. Wanneer de bijdrage van het Rijk wordt ontvangen, wordt deze eerst toegevoegd aan de reserve. Vervolgens kan de raad besluiten om het geld in te zetten voor concrete projecten.
De raad zal hiervoor jaarlijks een voorstel ontvangen waarin staat hoe de middelen kunnen worden ingezet.
Ondersteuning van woningbouwprojecten
Het college stelt voor om de middelen vooral te gebruiken voor voorbereidingskosten van woningbouwprojecten. Dat kan bijvoorbeeld gaan om kosten voor planontwikkeling, onderzoeken of andere voorbereidende werkzaamheden die nodig zijn voordat de bouw kan starten.
Daarnaast kan de reserve worden ingezet voor fysieke maatregelen in de openbare ruimte die nodig zijn om woningbouw mogelijk te maken. Denk bijvoorbeeld aan:
- aanpassingen aan wegen of infrastructuur
- aanleg van groenvoorzieningen
- inrichting van woonstraten of pleinen
- voorzieningen rondom nieuwe woongebieden
De bijdrage wordt pas verstrekt wanneer er voldoende zicht is op daadwerkelijke realisatie van woningen.
Voor gemeentelijke en particuliere projecten
De regeling kan zowel worden gebruikt voor projecten waarbij de gemeente zelf gronden ontwikkelt als voor projecten van externe ontwikkelaars.
Dat betekent dat de middelen inzetbaar zijn voor:
- gemeentelijke grondexploitaties
- faciliterende woningbouwprojecten, waarbij de gemeente samenwerkt met projectontwikkelaars of woningcorporaties
Door deze brede toepassing kan de gemeente meerdere soorten woningbouwinitiatieven ondersteunen.
Bijdrage aan aanpak woningtekort
De Realisatiestimulans maakt deel uit van een breder pakket aan maatregelen van het Rijk om het woningtekort in Nederland terug te dringen. Gemeenten spelen daarbij een belangrijke rol, omdat zij verantwoordelijk zijn voor ruimtelijke planning en vergunningverlening.
Door financiële ondersteuning te bieden voor betaalbare woningen wil het Rijk ervoor zorgen dat projecten sneller van de grond komen en dat ook woningen voor lagere en middeninkomens worden gebouwd.
Met het onderbrengen van de rijksbijdrage in een bestemmingsreserve wil het college ervoor zorgen dat de middelen gericht en transparant kunnen worden ingezet voor woningbouw.
De komende jaren zal blijken hoeveel projecten gebruik kunnen maken van de regeling en hoeveel betaalbare woningen hierdoor daadwerkelijk worden gerealiseerd.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
