Stede Broec kiest voor stimulans duurzaam watergebruik

STEDE BROEC, 12 maart 2026 – De gemeente Stede Broec ziet meer in het stimuleren van duurzaam watergebruik in nieuwbouwwijken dan in het verplicht opleggen van technische voorzieningen. Dat blijkt uit een raadsbrief over motie 2511-02 en het bijbehorende Sweco-rapport over nieuwbouwontwikkeling Silverwoid.

Het college onderzocht op verzoek van de raad of maatregelen als grijswatercircuits, regenwateropslag en hergebruik van hemelwater verplicht kunnen worden gesteld bij nieuwbouw. De uitkomst is dat die route juridisch nauwelijks openligt. Installatietechnische voorzieningen zoals grijswatercircuits of systemen voor hemelwaterhergebruik kunnen binnen het Besluit bouwwerken leefomgeving niet als algemene verplichting worden opgelegd.

Gemeente ziet weinig ruimte voor verplichting

Volgens het college ligt de nadruk daarom op kennisoverdracht en het optioneel aanbieden van maatregelen. In Vlaanderen gelden bij nieuwbouw wel verdergaande eisen voor hemelwaterputten en infiltratiesystemen, maar in Nederland werken gemeenten vooral met stimulering, subsidies en eisen rond waterberging in de planvorming.

Voor Stede Broec speelt daarnaast mee dat extra ontwikkelkosten niet zonder meer kunnen worden doorberekend in het grootste deel van het woningprogramma. Door afspraken uit de woondeal mogen extra plankosten niet landen in 65 procent sociale huur en sociale of middeldure koop. Daardoor blijft maar een beperkt deel van het project over waar extra kosten voor aanvullende voorzieningen wel terecht kunnen komen.

Zeeklei en hoge grondwaterstand bemoeilijken infiltratie

Het Sweco-onderzoek laat zien dat de omstandigheden in Silverwoid lastig zijn. De bodem bestaat vooral uit klei en is slecht waterdoorlatend. Ook is sprake van een hoge grondwaterstand. Daardoor is infiltratie van regenwater beperkt mogelijk en moet waterberging vooral bovengronds worden opgelost.

Volgens Sweco heeft het gebied nu al een waterbergende functie, omdat bij flinke regenbuien water op het maaiveld blijft staan. Bij de ontwikkeling van de wijk moet daarom voldoende ruimte worden gemaakt voor oppervlaktewater, vertraagde afvoer en andere vormen van berging op gebiedsniveau. Maatregelen als infiltratiekratten en infiltratievelden lijken door de zeeklei juist minder geschikt.

Sweco adviseert daarom vooral groene en bovengrondse oplossingen. Daarbij kan worden gedacht aan buffervijvers, retentiegebieden, groene daken, groene tuinen en het afkoppelen van regenpijpen richting oppervlaktewater.

Vrijwillig pakket moet duurzaam watergebruik stimuleren

Op woningniveau ziet de gemeente meerdere haalbare maatregelen. Een regenton kan relatief goedkoop worden aangeboden. Ook een waterbesparende douchekop en een Optimflush-toilet worden genoemd als ingrepen die zonder grote technische aanpassingen toepasbaar zijn. Voor groene tuinen geldt dat die vooral kansrijk zijn als bewoners worden gestimuleerd om verharding te beperken.

Een verdergaande maatregel is het gebruik van hemelwater voor toilet, wasmachine en tuin. Daarmee kan fors op drinkwater worden bespaard, maar de investering ligt ook veel hoger. Volgens de in de raadsbrief opgenomen kostenraming komt hemelwatergebruik per woning in 2026 uit op circa 5.100 tot 10.200 euro inclusief installatie. Voor een waterbesparende douchekop gaat het om 30 tot 86 euro, terwijl een Optimflush-toilet uitkomt op ongeveer 988,80 tot 1.138,80 euro.

Het college wil daarom vooral werken met een vrijwillig duurzaamheidspakket. Toekomstige kopers kunnen dat pakket dan naar keuze afnemen. Op die manier ontstaat volgens het gemeentebestuur ruimte om verduurzaming te stimuleren, zonder in strijd te komen met de juridische en financiële randvoorwaarden.

De uitkomst betekent dat Stede Broec bij Silverwoid inzet op een praktische middenweg: geen algemene verplichting voor installaties in elke woning, maar wel meer nadruk op waterberging, waterbesparing en klimaatbestendig bouwen waar dat technisch en financieel haalbaar is.