DEN HAAG, 6 juli 2026 – De bouw van woningen voor ouderen komt op gang, maar vooral bij geclusterde en zorggeschikte woningen is nog een flinke versnelling nodig. Dat blijkt uit een voortgangsbrief over ouderenhuisvesting die minister Elanor Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) en minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport) aan de Tweede Kamer hebben gestuurd.
Door de vergrijzing, veranderende woonwensen van ouderen en de druk op de woningmarkt is de opgave groot. Tot en met 2030 zijn volgens het kabinet circa 290.000 geschikte woningen voor ouderen nodig. Die opgave maakt deel uit van de bredere ambitie om jaarlijks 100.000 woningen te bouwen.
Voor nultredenwoningen, woningen zonder drempels of trappen naar de belangrijkste woonruimten, ligt de bouw volgens het kabinet op koers. Er zijn plannen voor ruim 230 procent van de opgave van 170.000 nultredenwoningen. Sinds 2022 worden jaarlijks ongeveer 20.000 van dit type woningen toegevoegd.
Opschaling nodig bij geclusterde woningen
De grootste zorg zit bij geclusterde en zorggeschikte woningen. Voor geclusterde woningen gaat het om een opgave van 80.000 woningen. Voor zorggeschikte woningen, die geschikt zijn voor bewoners met een functiebeperking en voor het leveren van zorg, bedraagt de opgave 40.000 woningen.
Volgens het kabinet is voor deze twee categorieën nu ongeveer 40 tot 50 procent van de opgave gedekt door plannen. Dat ligt nog ver onder de doelstelling. Uit subsidieregelingen blijkt dat ontmoetingsruimten worden gerealiseerd bij ongeveer 29.000 geclusterde woningen. Daarnaast zijn aanvragen toegekend voor 7866 zorggeschikte woningen.
In totaal zijn er plannen en ontwikkelingen voor ongeveer 215.000 van de 290.000 benodigde ouderenwoningen. Daarmee is de bouwopgave in beweging, maar nog niet voldoende om de doelen voor 2030 volledig te halen.
Extra geld voor betaalbare ouderenhuisvesting
Het kabinet trekt extra geld uit om de bouw van geclusterde en zorggeschikte woningen te stimuleren. Voor 2026 is 120 miljoen euro beschikbaar via stimuleringsregelingen. Voor de periode 2027 tot en met 2030 komt daar 420 miljoen euro bij.
Dat geld is bedoeld om de zogenoemde onrendabele top te verkleinen. Vooral in het betaalbare en sociale segment zijn geclusterde en zorggeschikte woningen duurder om te bouwen. Extra ruimte, toegankelijkheid, ontmoetingsruimten en aanpassingen voor zorg maken de projecten complexer en kostbaarder.
Via de Stimuleringsregeling Ontmoetingsruimten in Ouderenhuisvesting is sinds 2022 in totaal 77 miljoen euro aangevraagd. De vierde tranche van deze regeling is op 18 mei 2026 geopend met een budget van 40 miljoen euro. Begin juni waren al meer dan tachtig aanvragen ingediend voor ruim 12 miljoen euro.
Voor de Stimuleringsregeling zorggeschikte woningen is in de periode 2023 tot en met 2026 in totaal 312 miljoen euro beschikbaar. In de eerste twee tranches is 116 miljoen euro aangevraagd voor 7866 zorggeschikte woningen.
Gemeenten krijgen scherpere opdracht
De Wet versterking regie volkshuisvesting is per 1 juli 2026 in werking getreden. Gemeenten moeten daardoor in hun volkshuisvestingsprogramma’s expliciet opnemen hoeveel nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen zij willen realiseren.
De afspraken uit de woondeals blijven daarbij leidend. In 2024 zijn met provincies en regio’s afspraken gemaakt over de ouderenhuisvesting tot en met 2030. Dit jaar worden de woondealafspraken geactualiseerd voor de periode 2027 tot en met 2036.
Volgens het kabinet verschillen regio’s sterk in tempo en uitgangspositie. In sommige provincies ligt al een stevige basis voor uitvoering. In andere provincies blijft de optelsom van plannen en realisaties achter, waardoor de kans groeit dat de doelstelling niet wordt gehaald.
Betere monitoring moet duidelijkheid geven
Een belangrijk knelpunt is het gebrek aan volledig zicht op de voortgang. Slechts 45 procent van de corporaties levert plannen aan over geclusterde en zorggeschikte woningen. Van de gemeenten levert ongeveer twee derde plannen aan voor deze woningtypen.
Daarom wil het ministerie de monitoring verbeteren. Naar verwachting wordt het in 2027 mogelijk om plannen uit de Landelijke Monitor Voortgang Woningbouw te koppelen aan realisaties van het CBS. Daardoor moet duidelijker worden hoeveel geclusterde en zorggeschikte woningen daadwerkelijk worden gebouwd.
Ook aanpassingen in bestaande gebouwen moeten beter in beeld komen. Het kabinet noemt onder meer ThuisPlus-flats en LangLevenThuis-flats als voorbeelden van bestaande woongebouwen die geschikt worden gemaakt voor ouderen met meer onderlinge ontmoeting en ondersteuning.
Gemeenschap moet zorgvraag beperken
Het kabinet benadrukt dat ouderenhuisvesting niet alleen om stenen gaat. Gemeenschappelijke ruimtes, activiteiten, gezamenlijke maaltijden en ontmoeting moeten bijdragen aan een zorgzame woonomgeving.
Volgens het kabinet kan gemeenschapsvorming helpen om eenzaamheid te verminderen, signalen van achteruitgang eerder op te merken en de zorgvraag te beperken. Professionele ondersteuning voor enkele dagen per week kan volgens de ministers nodig zijn om zulke gemeenschappen goed te laten functioneren.
De komende periode ligt de nadruk op het versnellen van concrete bouwplannen, betere monitoring en het vergroten van het aanbod aan geclusterde en zorggeschikte woningen.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
