Medemblik heeft nog geen afgeschermde AI-omgeving

MEDEMBLIK, 21 januari 2026 – De gemeente Medemblik beschikt op dit moment niet over een afgeschermde AI-werkomgeving voor ambtenaren. Dat blijkt uit de beantwoording van schriftelijke vragen van VVD-raadslid Desmin Dekker over het gebruik van kunstmatige intelligentie binnen de gemeentelijke organisatie.

Dekker stelde de vragen naar aanleiding van berichtgeving over een datalek bij de gemeente Eindhoven, dat zou zijn ontstaan door het gebruik van openbare AI-tools. Het college laat weten bekend te zijn met deze berichtgeving.

Richtlijnen voor gebruik van AI

Binnen de gemeente Medemblik gelden momenteel richtlijnen voor het gebruik van generatieve AI-toepassingen zoals ChatGPT, Gemini en Copilot. Deze richtlijnen zijn vastgelegd in een infographic die is gepubliceerd op het gemeentelijke intranet Bl!k en onder medewerkers is verspreid.

Volgens het college vormen deze richtlijnen op dit moment de belangrijkste basis voor zorgvuldig gebruik van AI door zowel ambtenaren als externe inhuur.

Geen gesloten AI-omgeving beschikbaar

Medewerkers van de gemeente Medemblik hebben momenteel geen toegang tot een zogenoemde gesloten of private AI-omgeving. In zo’n omgeving is gegarandeerd dat ingevoerde gegevens niet worden gedeeld met AI-leveranciers of worden gebruikt voor het trainen van publieke modellen.

Het college geeft aan dat er op dit moment ook geen technische maatregelen zijn getroffen om te voorkomen dat privacygevoelige informatie in openbare AI-tools terechtkomt.

Training en bewustwording centraal

In plaats van technische beperkingen wordt ingezet op bewustwording en opleiding. Het gebruik van AI is onderdeel van verplichte trainingen op het gebied van informatieveiligheid. Daarnaast biedt de Westfriesland Academie specifieke AI-trainingen aan voor medewerkers.

Volgens het college moet deze aanpak ervoor zorgen dat medewerkers zorgvuldig omgaan met persoonsgegevens van inwoners.

Kosten spelen rol bij vervolgstappen

De gemeente onderzoekt wel de mogelijkheden voor een veilige, afgeschermde AI-werkomgeving. Daarbij wordt gekeken naar professionele AI-licenties, maar hieraan zijn aanzienlijke kosten verbonden. Het college schat deze op circa 200.000 tot 300.000 euro per jaar, waarvoor momenteel geen budget is gereserveerd.

Daarnaast wijst het college op een besluit van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) uit november 2025 om de inzet van AI in de gemeentelijke uitvoering collectief te organiseren.

Geen tijdlijn voor invoering

Een eventuele selectieprocedure en planning voor invoering van een veilige AI-omgeving zijn volgens het college afhankelijk van de technische mogelijkheden, de complexiteit van een gemeentebrede uitrol en de beschikbaarheid van budget. Een concrete tijdlijn ontbreekt vooralsnog.