Westfries Museum voor ingrijpende restauratie ruim 2 jaar gesloten

HOORN – Het Westfries Museum in Hoorn sluit op 1 januari 2023 voor een ingrijpende restauratie, verduurzaming en verbouwing van het monumentale museumcomplex. Na heropening medio 2025 hanteert het museum tevens een nieuw museaal concept. Daarin wordt het verleden niet langer door een ‘Gouden Eeuw’-bril gepresenteerd. Ook zal het gerestaureerde museumcomplex door een lift en gelijkvloerse verdiepingen dan grotendeels toegankelijk zijn voor alle bezoekers. Via de nieuwe website (lancering 2 januari 2023) kan het bouwkundige en archeologische proces minutieus gevolgd worden. www.westfriesmuseum.nl

Het Westfries Museum is gevestigd in het hart van de historische havenstad Hoorn in het voormalige Statencollege – een rijksmonument uit 1632. Het vormt een monumentaal museumcomplex in combinatie met de twee naastgelegen panden Roode Steen 15 en 16: twee panden met een 18e-eeuwse verschijningsvorm en 17e-eeuwse kernen. De restauratie is noodzakelijk omdat de panden los van elkaar aan het verzakken zijn.

Volgens directeur Ad Geerdink is de vernieuwing van het Westfries Museum dan ook een technische uitdaging van formaat. “Het betreft grote bouwkundige ingrepen: het herstel van de funderingen van de monumenten, de onderkeldering van twee van drie gebouwen voor nieuwe tentoonstellingsruimten, de verduurzaming en de uitbreiding met het naastgelegen pand. Daar komt het archeologische onderzoek nog bij: het museum bevindt zich immers op de oudst bewoonde locatie van Hoorn, anno 1250.”

Monumentale kracht

Geerdink benadrukt dat het vernieuwde museum na heropening bewust de monumentale kracht van de gebouwen zal behouden. “De collectie en het monumentale museumcomplex vertellen immers samen het verhaal van de cultuurgeschiedenis van Hoorn en Westfriesland, met het accent op de meest enerverende periode uit die geschiedenis: de 17e eeuw. Die monumentale huisvesting geeft het museum zijn bijzondere karakter. Na de restauratie zullen de eeuwenoude vloerplanken nog steeds kraken, maar kan wel iedereen het grootste deel van het museum bezoeken, ook in een rolstoel.”

Maar het Westfries Museum grijpt deze eenmalige kans wel meteen aan om museaal een conceptuele vernieuwing in te zetten. “Het museum blijft straks het verhaal vertellen van de cultuurgeschiedenis van Hoorn en Westfriesland, met het accent op de 17e eeuw,” vertelt Geerdink. “Maar dat verhaal wordt dan vanuit meer dan 20 verhalenkamers vertelt, ieder met een eigen thema en sfeer; én vanuit verschillende perspectieven. Zo sluit het museum aan bij de vragen die de samenleving vandaag de dag aan het verleden stelt.”

Niet langer museum van de Gouden Eeuw

Het Westfries Museum presenteert zich al langer niet meer als ‘het museum van de Gouden Eeuw’. Volgens de directeur is te lang vanuit een puur Nederlands perspectief naar de 17e eeuw gekeken waarbij het accent vooral lag op wat deze bloeiperiode Nederland allemaal heeft gebracht. “Daar paste een term als de Gouden Eeuw bij. Als je iets meer afstand neemt – wat het Westfries Museum doet – en de ontwikkelingen in internationaal perspectief plaatst, zie je dat de welvaart van een kleine elite in de Republiek anderen ook heel veel kostte. Voor deze keerzijde, van koloniaal geweld en slavernij, heeft het vernieuwde Westfries Museum nadrukkelijk aandacht. Net als voor andere thema’s die tot nu toe, niet of te weinig aandacht in het geschiedverhaal kregen. Ze sluiten aan bij ontwikkelingen die nu actueel zijn – en die de nieuwe vragen aan het verleden oproepen.”

Toekomst geven aan de geschiedenis

Geschiedenis doet ertoe, het belang daarvan moet niet worden onderschat, vindt de als historicus opgeleide museumdirecteur. “Iedereen wil zich in het verhaal over het gezamenlijke verleden kunnen herkennen, een verhaal waarin ook de geschiedenis van jouw voorouders een plek heeft gekregen. Dat zorgt voor herkenning en erkenning. Als museum groeien we met de tijd en maatschappelijke behoeften mee. Daarom vertelt het Westfries Museum straks een meerstemmig, inclusief en verbindend verhaal over de 17e eeuw. Niet door de verhalen over de handelsexpansie en rijkdom te wissen, maar door deze aan te vullen met nieuwe niet eerder gehoorde verhalen, vertelt vanuit verschillende perspectieven én vanuit verrassend maatschappelijk relevante invalshoeken. Op die manier heeft het verleden de bezoekers van het museum in het heden veel te bieden, als rijke bron van ervaringen, kennis en wijsheid. We kunnen er houvast in vinden, maar ook relativering. Het biedt troost, schoonheid en herkenning, maar misschien nog belangrijker: de erkenning dat ieders geschiedenis ertoe doet.”

Museum dicht: website en stad open

Het museumpand aan de Roode Steen mag dan tot medio 2025 gesloten zijn, het Westfries Museum blijft volop actief: online en in de stad. Op 2 januari lanceert het museum de nieuwe website waar alle bouwkundige en archeologische vorderingen op de voet gevolgd kunnen worden. Vanaf zomer 2023 opent het Westfries Museum ook een tijdelijke museumlocatie in het monument de Statenpoort – voor de multimediapresentatie ‘Ontdek het Verhaal van Hoorn’. De educatie-activiteiten gaan intussen door in de museale Werkplaats op de eerste etage van de Boterhal aan de Kerkstraat in Hoorn.

De nieuwe website en huisstijl wordt op 2 januari 2023 gelanceerd op www.westfriesmuseum.nl .

De bouwvorderingen en archeologische vondsten kunnen daar op de voet gevolgd worden, net als via de online nieuwsbrief (aanmelden via www.wfm.nl/nieuws ) en op Facebook en Instagram .