Nieuw bord aan Herenweg brengt verhaal van Graaf Willem II tot leven

HOOGWOUD, 19 november 2025 – Aan de Herenweg 61 in Hoogwoud staat sinds kort een nieuw informatief bord bij het markante kunstwerk dat al meer dan zestig jaar onderdeel is van het straatbeeld. Het bord vertelt het dramatische verhaal van de ondergang van Graaf Willem II van Holland, een gebeurtenis die zich in 1256 vlak bij Hoogwoud afspeelde en die tot op de dag van vandaag een belangrijke rol speelt in de regionale geschiedenis.

Feestelijke onthulling precies 64 jaar na de eerste

Op maandag 17 november werd het nieuwe bord feestelijk onthuld. Dat gebeurde niet zomaar op een willekeurige datum: het is precies 64 jaar geleden dat het oorspronkelijke kunstwerk zelf werd onthuld. Het beeld, gemaakt door beeldhouwer Bart van de Weijer (1939–2008), werd in 1961 geschonken aan de toenmalige gemeente Hoogwoud door het Comité Zomerpostzegels. Van de Weijer staat bekend als een pionier in het gebruik van cortenstaal, een materiaal dat in de jaren zestig nog nauwelijks werd toegepast in de Nederlandse beeldhouwkunst. Hierdoor was het kunstwerk destijds modern én vernieuwend, en dat karakter heeft het decennialang behouden.

De tragische dood van Graaf Willem II

Het kunstwerk verbeeldt een van de meest dramatische momenten uit de middeleeuwse geschiedenis van West-Friesland: de dood van Graaf Willem II, destijds Rooms-Koning. Tijdens een winterse veldtocht zakte hij in 1256 door het ijs van het Berkmeer. De Westfriezen zagen hun kans schoon, overmeesterden hem en doodden hem. Zijn lichaam werd verborgen onder een haardplaat in een boerderij in Hoogwoud, waar het jarenlang onopgemerkt bleef.

Pas in 1282 vond zijn zoon, Graaf Floris V, het lichaam terug. Deze ontdekking vormde de directe aanleiding voor een harde strafexpeditie tegen de Westfriezen, die de verhoudingen tussen Holland en West-Friesland nog jarenlang zou bepalen. Het verhaal is daarmee niet alleen lokaal van belang, maar ook onderdeel van de bredere geschiedenis van de middeleeuwse machtsstrijd in de Lage Landen.

Waarom een nieuw bord?

Hoewel veel inwoners het kunstwerk kennen, weten lang niet alle Opmeerders nog welk verhaal erachter schuilgaat. Het idee voor het nieuwe bord ontstond na een motie van de gemeenteraad, ingediend op initiatief van oud-raadslid Arie van Duin (DSV). Hij stelde dat het kunstwerk wel zichtbaar was, maar dat de betekenis ervan steeds minder bekend raakte bij het brede publiek. Met een informatief bord zou het verhaal weer toegankelijk worden voor inwoners, scholieren en bezoekers.

Het bord geeft niet alleen tekst en uitleg, maar vormt ook een verbinding tussen de historische gebeurtenis en het hedendaagse straatbeeld. In een tijd waarin lokale geschiedenis steeds meer aandacht krijgt, helpt het om bijzondere plekken opnieuw in de belangstelling te brengen.

Onderdeel van ‘Verhalen van Opmeer’

Het uitlegbord is bovendien onderdeel van de bredere serie ‘Verhalen van Opmeer’, een initiatief van de gemeente om bijzondere locaties, personen en gebeurtenissen uit de lokale geschiedenis herkenbaar en zichtbaar te maken. Door middel van borden, routes en online verhalen probeert de gemeente inwoners en bezoekers meer te laten ontdekken over het rijke verleden van Opmeer en de omliggende dorpen.

Deze serie is erop gericht om geschiedenis niet alleen te bewaren, maar vooral te beleven. Het bord bij het kunstwerk van Graaf Willem II is een nieuw hoofdstuk in die reeks, en waarschijnlijk niet het laatste. Het project moet uiteindelijk een compleet beeld geven van de historische identiteit van de gemeente, inclusief minder bekende maar waardevolle verhalen.

Meer dan alleen een kunstwerk

Met de plaatsing van het nieuwe uitlegbord krijgt het kunstwerk aan de Herenweg opnieuw de aandacht die het verdient. Waar het jarenlang vooral werd gezien als een herkenningspunt langs de weg, is het nu weer verbonden met het rijke verhaal dat eraan ten grondslag ligt. Voor veel inwoners zorgt het bord voor hernieuwde waardering: het kunstwerk blijkt meer dan alleen staal — het is een tastbare herinnering aan een cruciaal moment in de regionale geschiedenis.