Toetsingskader Wmo 2026 Westfriesland vastgesteld

Nieuw kader voor toezicht op Wmo-voorzieningen

WEST-FRIESLAND, 3 maart 2026 – De regio Westfriesland heeft het Toetsingskader Wmo Toezicht 2026 vastgesteld. Het document beschrijft hoe toezichthouders de kwaliteit, veiligheid en professionaliteit van aanbieders van maatschappelijke ondersteuning beoordelen. De publicatie verscheen in het Gemeenteblad van 3 maart 2026 gmb-2026-96018.

Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015). Dat betekent dat zij niet alleen voorzieningen inkopen, maar ook toezicht houden op de kwaliteit en continuïteit van die ondersteuning. In Westfriesland zijn daarvoor regionale toezichthouders aangesteld.

Het nieuwe toetsingskader is gebaseerd op het landelijke model van de VNG en sluit aan op de overeenkomsten die op 1 juli 2025 zijn ingegaan

Drie centrale thema’s

Het toetsingskader is opgebouwd rond drie hoofdthema’s:

1. Cliënt
2. Veiligheid
3. Professionaliteit

Per thema zijn normen uitgewerkt, met verwijzing naar relevante wetsartikelen en toelichting waarop toezichthouders letten tijdens inspecties gmb-2026-96018.

Toezichthouders maken gebruik van verschillende onderzoeksmethoden, zoals dossieronderzoek, interviews met cliënten en medewerkers, observaties en controle van personeelsdossiers

Cliënt centraal: doelen, rechten en inspraak

Binnen het thema Cliënt staat de vraag centraal of ondersteuning:

• veilig, doeltreffend en cliëntgericht is (artikel 3.1 Wmo 2015);
• aansluit bij de reële behoefte van de cliënt;
• wordt uitgevoerd volgens professionele standaarden

Aanbieders moeten aantoonbaar werken met concrete doelen en evaluaties. Cliënten moeten instemmen met het ondersteuningsplan en periodiek worden betrokken bij evaluaties

Daarnaast worden onder meer getoetst:

• Respectvolle bejegening door beroepskrachten
• Een functionerende medezeggenschapsregeling
• Een toegankelijke en onafhankelijke klachtenprocedure
• Correcte naleving van privacywetgeving (Wmo en AVG)

Ook moet minimaal eens per twee jaar cliënttevredenheid worden onderzocht.

Veiligheid: meldplicht en risicobeheersing

Het onderdeel Veiligheid richt zich op het voorkomen en melden van incidenten. Aanbieders moeten beschikken over:

• Een meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling
• Een systeem voor het melden van calamiteiten en geweldsincidenten
• Een veilige leercultuur waarin van incidenten wordt geleerd

Calamiteiten moeten uiterlijk binnen 72 uur bij de toezichthouder worden gemeld

Ook wordt gekeken naar de fysieke veiligheid van locaties, waaronder brandpreventie, vergunningen, hygiëne en aanwezigheid van bedrijfshulpverlening.

Professionaliteit en kwaliteitseisen

Het derde thema betreft de deskundigheid van personeel en het kwaliteitsbeleid van aanbieders.

Toezichthouders controleren onder meer of:

• Medewerkers beschikken over passende diploma’s
• Er voldoende gekwalificeerd personeel aanwezig is
• Medewerkers een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) hebben
• Bijscholing en reflectie structureel zijn geregeld

Daarnaast moeten aanbieders systematisch de kwaliteit van hun dienstverlening bewaken en samenwerken met andere organisaties waar nodig

Transparantie richting aanbieders

Met het vaststellen van het toetsingskader wil Westfriesland transparantie bieden over de wijze waarop toezicht plaatsvindt. Het document fungeert als leidraad bij inspecties en vormt de basis voor rapportages en eventuele verbetermaatregelen.

Afhankelijk van het type onderzoek en de doelgroep kunnen toezichthouders accenten leggen binnen de drie hoofdthema’s

Het nieuwe toetsingskader geldt voor alle aanbieders van maatschappelijke ondersteuning binnen de Westfriese gemeenten