OPMEER, 11 februari 2026 – De gemeente Opmeer organiseerde op 10 februari 2026 een informatieavond over de voortgang van een Small Modular Reactor (SMR). Het initiatief wordt gepresenteerd als innovatieve oplossing voor lokale energieopwekking, maar achter de plannen schuilt een reeks aannames en onzekerheden die cruciaal zijn voor de haalbaarheid.
Een verslag van Freddy Stapersma
Rekenen vanuit de stroomprijs
De financiële onderbouwing begint niet bij de bouwkosten, maar bij de gewenste elektriciteitsprijs. Er wordt uitgegaan van een maximale prijs van 8 cent per kWh om concurrerend te blijven met zon, wind en opslag. Vanuit die grens is terug gerekend hoeveel de installatie maximaal mag kosten: ongeveer €100 miljoen.
Dat bedrag is geen technische raming, maar een plafond dat volgt uit de gewenste stroomprijs. Toen bleek dat dit financieel niet eenvoudig haalbaar was, werd gekeken naar schaalvergroting via samenwerking met andere gemeenten.
Belangrijk is dat de genoemde 8 ct/kWh geen consumentenprijs is, maar een beoogde kostprijs van opwek. Het gaat om de productiekosten zelf. Netwerkkosten, belastingen en levering marges komen daar nog bovenop.
Bij zon ligt die kale prijs op zo’n 5,5 ct/kWh . wind op land 4,7 ct/kWh. wind op zee 7,3 ct/kWh.
Allseas als nieuwe speler
In dat proces kwam snel het bedrijf Allseas in beeld. Het bedrijf ontwikkelt een gasgekoelde SMR voor toepassing in de zeevaart. Door de strenge maritieme veiligheidseisen zou deze reactor ook geschikt zijn voor plaatsing op land.
De beoogde reactor heeft een footprint ter grootte van een tennisveld. Inclusief ondersteunende infrastructuur is ongeveer één hectare nodig. De centrale bevindt zich echter nog volledig in de planfase. Wereldwijd is op dit moment nog geen enkele SMR commercieel operationeel.
Allseas gaf tijdens de avond helder aan: als het project economisch niet uit kan, gaat het niet door. Voor het bedrijf is de ontwikkeling primair gericht op maritieme toepassing. Een eerste realisatie op land is aantrekkelijk omdat aanpassingen daar eenvoudiger zijn dan in een schip.
FOAK-risico’s en kostenoverschrijding
Het project in Opmeer zou een zogenoemde First-of-a-Kind (FOAK) centrale kunnen zijn. Internationale ervaring leert dat dergelijke eerste projecten vaak fors boven begroting uitkomen. Kostenoverschrijdingen van een factor twee tot vijf zijn geen uitzondering. Problemen worden doorgaans pas opgelost tijdens de bouw van de eerste exemplaren.
Wanneer de werkelijke investering richting €200 miljoen of hoger gaat, komt het uitgangspunt van 8 cent per kWh direct onder druk te staan. Extra kapitaalkosten moeten immers worden terugverdiend via de stroomprijs. Externe investeerders zullen daarnaast rendement eisen. Ook structurele jaarlijkse kosten, indicatief rond de €1 miljoen, drukken op het verdienmodel.
Alternatieven en tijdsdruk
Tijdens de bijeenkomst werd ook een thoriumreactor van een andere aanbieder genoemd. Deze zou schoner en veiliger zijn, maar vraagt meer ontwikkelingstijd. Tijd is echter een belangrijke factor vanwege de verplichtingen uit de Regionale Energiestrategie (RES).
Het lokale enthousiasme (‘Hosanna-stemming’) is begrijpelijk gezien de beloften, maar ik deel het niet volledig. Het voelt soms alsof men rekent op uitstel van RES-verplichtingen door ‘ermee bezig te zijn’. Tegelijkertijd gaat de bouw van zon- en windprojecten door, terwijl de kosten van deze technologieën blijven dalen. Dat vergroot de economische druk op nieuwe nucleaire initiatieven, ongeacht persoonlijke opvattingen over het landschap.
Een strategische gok?
De vraag blijft of het project primair een technisch-economische oplossing is, of ook een strategische gok in het licht van RES-verplichtingen. Zonder sluitende, onafhankelijke berekeningen blijft de haalbaarheid onzeker. Opmeer moet voldoen aan RES-doelen richting 2030, en vrijwel elke SMR-variant haalt die deadline waarschijnlijk niet.
Wat vaststaat: zolang de businesscase afhankelijk is van een maximale investering van €100 miljoen bij een stroomprijs van 8 cent per kWh, en zolang het om een eerste exemplaar gaat zonder operationele referentie, zijn de financiële risico’s aanzienlijk.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
Deze schrijver slaat de spijker op zijn kop. Hoeveel rapporten zijn er nog nodig om duidelijk te maken dat men aan de Opmeerse Fyra-illusie aan het sleutelen is. En dat alles omdat er een laffe gemeenteraad zit die geen RES-besluiten durft te nemen. Het opmerkelijke is dat de West Friese politiek die avond ook in ruime mate aanwezig was. Die zien dat de Opmeerse machthebbers na de verkiezingen het coalitie accoord gaan sluiten dat ze doorgaan met het SMR onderzoek. En zo kunnen de RES-afspraken in de ijskast blijven. Dat truckje zullen andere coalities ook vat ook gaan toepassen. Even instemmen met de Opmeerse intentie en klaar is Kees. En de afwezige Opmeerse burger: die gelooft er niet in. Daarom maken ze zich niet druk.
Ze kunnen wel betalen. Volgens de Opmeerse methode om een kostprijs te berekenen (afvalstoffenheffing) is er inmiddels al ca €350.000 verstookt. Of AllSeas dat gaat betalen? Met die toezegging en een noodwetje is men dit geitenpaadje ingeslagen!