Rekenkamer Hoorn: Groenvisie levert meer groen op, uitvoering hapert

HOORN, 17 juni 2026 – De Rekenkamer Hoorn heeft onderzocht wat de Groenvisie sinds de vaststelling in 2019 heeft opgeleverd. Het beleidsdocument geldt voor een periode van tien jaar en moet zorgen voor voldoende en kwalitatief goed openbaar groen binnen de gemeente.

Volgens de rekenkamer is de hoeveelheid openbaar groen in Hoorn toegenomen. Ook is het aannemelijk dat de kwaliteit van het groen is verbeterd. Tegelijkertijd stelt de rekenkamer vast dat de uitvoering van de Groenvisie op meerdere punten tekortschiet. Vooral geld, tijd en beschikbare capaciteit vormen knelpunten bij het realiseren van de ambities.

De Groenvisie werd opgesteld in samenwerking met inwoners, organisaties en de gemeenteraad. Daarmee wilde de gemeente meer verbinding leggen tussen beleid en samenleving. Het document bevat keuzes voor inrichting, beheer en gebruik van het openbaar groen. Nu de looptijd van de visie over de helft is, is onderzocht wat goed gaat en waar verbetering nodig is.

Meer structuur, maar uitvoering blijft lastig

Uit het onderzoek blijkt dat de gemeentelijke organisatie de afgelopen jaren verbeteringen heeft doorgevoerd. Er zijn vaste overleggen gekomen en er is een standaardwerkwijze ontwikkeld om groenbelangen mee te nemen in projecten. Daardoor is er meer structuur ontstaan rond de uitvoering van het groenbeleid.

Toch lukt het niet altijd om plannen voor meer openbaar groen daadwerkelijk uit te voeren. Volgens de rekenkamer wordt groen niet altijd vroeg genoeg betrokken bij de voorbereiding van projecten. Veel projecten beginnen met een ander hoofddoel, zoals woningbouw, de aanleg van een gebouw of het vervangen van riolering. Het toevoegen van groen komt dan pas later in beeld.

Daardoor blijven kansen om te vergroenen soms onbenut. Ook worden de kosten voor aanleg, beheer en onderhoud van groen volgens de rekenkamer niet altijd goed ingeschat. Dat kan later leiden tot hogere uitgaven. Achterstallig onderhoud kan uiteindelijk duurder uitpakken dan tijdige investering in goed beheer.

Verstening in tuinen raakt leefomgeving

Naast de uitvoering van de Groenvisie wijst de rekenkamer op de toenemende verstening in Hoorn. Daarbij wordt groen vervangen door tegels of andere verharding. Deze ontwikkeling speelt vooral in particuliere tuinen.

De Groenvisie richt zich alleen op openbaar groen. Toch heeft verstening op privégrond gevolgen voor de hele leefomgeving. Als meerdere tuinen in een straat of buurt worden betegeld, kan regenwater minder goed wegzakken in de bodem. Dat vergroot de kans op wateroverlast.

Ook vermindert verstening de verkoelende werking van groen tijdens warme perioden. Bomen, planten en gras dragen bij aan een gezonde leefomgeving, meer biodiversiteit en betere weerbaarheid tegen klimaatverandering.

Zes aanbevelingen aan gemeenteraad

De Rekenkamer Hoorn doet zes aanbevelingen aan de gemeenteraad. De belangrijkste boodschap is dat ambities en beschikbare middelen beter met elkaar in balans moeten worden gebracht. De raad moet volgens de rekenkamer kiezen tussen realistische doelen of structureel meer geld en capaciteit voor de uitvoering van de Groenvisie.

Ook adviseert de rekenkamer om de effecten van de Groenvisie systematisch te monitoren. Daarbij moeten per pijler meetbare indicatoren worden gebruikt. Voorbeelden zijn het boomkroonoppervlak en het aandeel versteend oppervlak. Het boomkroonoppervlak geeft aan hoeveel schaduw bomen bieden en zegt daarmee iets over hun bijdrage aan de leefomgeving.

Verder moet de gemeenteraad volgens de rekenkamer meer sturen op kaders en effecten, en minder op afzonderlijke locaties. Duidelijke uitgangspunten voor het toevoegen en onderhouden van groen kunnen meer effect hebben dan discussies over individuele gevallen.

Groen eerder meenemen bij bouwprojecten

Een andere aanbeveling is om groen standaard onderdeel te maken van alle herontwikkelingsprojecten. Groenprofessionals moeten vroeg worden betrokken bij plannen, zodat kansen voor vergroening niet verloren gaan. Ook moeten de kosten voor aanleg, beheer en onderhoud vooraf in de begroting worden meegenomen.

Tot slot adviseert de rekenkamer om samenwerkingen met externe partijen voort te zetten en minder kwetsbaar te maken. Dat kan door meerjarige afspraken te maken met partners en organisaties die betrokken zijn bij de uitvoering van het groenbeleid.

De gemeenteraad moet de aanbevelingen gebruiken bij de verdere uitvoering van de Groenvisie. Daarmee kan worden bepaald hoe Hoorn de komende jaren voldoende openbaar groen behoudt en versterkt.