ENKHUIZEN, 13 april 2026 – De SP in Enkhuizen heeft schriftelijke vragen gesteld aan het college over de gevolgen van het aflopen van de speciale status voor Oekraïense ontheemden. Namens de fractie wil raadslid Margreet Keesman weten hoe de gemeente zich voorbereidt op de situatie na 5 maart 2027. Op die datum loopt de huidige regeling voor tijdelijke bescherming af.
Volgens de SP is tijdige voorbereiding nodig om een abrupte overgang en maatschappelijke onrust te voorkomen. De partij wijst erop dat Oekraïners vanaf dat moment mogelijk onder het reguliere vreemdelingenrecht gaan vallen of moeten terugkeren. Ondertussen hebben gemeenten, uitvoeringsorganisaties en de betrokken inwoners zelf duidelijkheid nodig over hun toekomst.
Status aparte loopt af in maart 2027
De vragen van de SP volgen op de aankondiging dat de Richtlijn Tijdelijke Bescherming op 5 maart 2027 afloopt. Die richtlijn vormt nu nog de basis voor de opvang en rechten van Oekraïense ontheemden in Nederland.
De partij verwijst daarbij naar informatie van de Rijksoverheid. Daaruit blijkt dat Oekraïense vluchtelingen op dat moment een verblijfsdocument voor drie jaar krijgen. Met dat document krijgen zij meer zekerheid over hun verblijf en kunnen zij een bijdrage blijven leveren aan de samenleving. Ook zouden zij dan rechten en plichten krijgen die vergelijkbaar zijn met die van Nederlanders. Zo kunnen zij bijvoorbeeld een zorgverzekering afsluiten, studeren en gaan zij ook huur betalen of meebetalen aan zorgkosten.
De precieze inrichting van die overgang wordt volgens het Rijk de komende tijd verder uitgewerkt. Hierbij zijn gemeenten, de IND en andere uitvoerders betrokken.
Vragen over werk, opvang en zelfredzaamheid
De SP wil van het college onder meer weten hoe het aankijkt tegen de naderende einddatum van de huidige regeling. Ook vraagt de fractie of binnen de gemeente al een scenario-analyse is gemaakt voor de periode na 5 maart 2027.
Daarnaast wil Keesman weten hoe Oekraïners die in Enkhuizen verblijven worden geïnformeerd over de eindigheid van hun huidige status. Ook vraagt de partij of er nu al actief wordt gecommuniceerd over de noodzaak om na te denken over een toekomst buiten de bestaande regeling.
Ook financiële zelfredzaamheid komt in de vragen aan bod. De SP vraagt of het college bekend is met een NIBUD-pilot die gericht is op de financiële weerbaarheid en integratie van Oekraïense ontheemden. Indien Enkhuizen daar niet aan deelneemt, wil de fractie weten of het college bereid is te onderzoeken of die aanpak ook lokaal kan worden toegepast.
Verder vraagt de SP aandacht voor werk en opvang. Veel Oekraïners werken nu nog onder versoepelde voorwaarden. De partij wil weten welke stappen de gemeente zet om werkgevers en werknemers voor te bereiden op mogelijke veranderingen in werkvergunningen na 2026. Bovendien vraagt de fractie wat de gevolgen zijn voor gemeentelijke noodopvanglocaties als de huidige financiering en status vervallen.
SP vraagt ook aandacht voor landelijke en regionale afstemming
Tot slot vraagt de SP welke extra ondersteuning de gemeente op dit moment biedt om de zelfredzaamheid van Oekraïners te vergroten. Daarbij noemt de partij voorbeelden als taallessen en loopbaanbegeleiding. Bovendien wil de fractie weten of in VNG- of regionaal verband al wordt gesproken over een uniforme overgangsregeling. Zo kunnen grote verschillen tussen gemeenten worden voorkomen.
Met de vragen dringt de SP aan op vroegtijdige voorbereiding, heldere communicatie en een eenduidige aanpak. Het is nu aan het college om op de schriftelijke vragen van Margreet Keesman te reageren.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
