Westfriese gemeenten zoeken gevels voor nestkasten

WEST-FRIESLAND, 17 december 2025 – De gemeenten Stede Broec, Enkhuizen, Hoorn, Opmeer, Medemblik en Drechterland werken samen aan het beschermen van vogels en vleermuizen in de bebouwde omgeving. In heel Westfriesland worden inwoners opgeroepen om hun gevel beschikbaar te stellen voor nestkasten of verblijfplaatsen. Met deze gezamenlijke aanpak willen de gemeenten natuur en verduurzaming beter met elkaar in balans brengen.

Steeds meer woningen worden geïsoleerd of verbouwd om energie te besparen. Dat is positief voor het klimaat en de energierekening, maar kan onbedoeld nadelige gevolgen hebben voor beschermde diersoorten. Vogels zoals huismussen en gierzwaluwen, maar ook vleermuizen, maken namelijk graag gebruik van kleine openingen in gebouwen, bijvoorbeeld onder dakpannen of in spouwmuren. Door isolatie verdwijnen deze plekken vaak, waardoor hun leefgebied onder druk komt te staan.

Natuurvriendelijke gemeente als uitgangspunt

De zes gemeenten werken aan een zogenoemde natuurvriendelijke aanpak, waarbij isoleren en natuurbescherming hand in hand gaan. “We zien dat veel diersoorten afhankelijk zijn van gebouwen voor hun nest- en verblijfplaatsen,” aldus een woordvoerder namens de gemeenten. “Door extra nestkasten of inbouwvoorzieningen te plaatsen, zorgen we ervoor dat deze dieren ook in de toekomst een plek blijven houden in onze dorpen en steden.”

Het initiatief sluit aan bij landelijke en provinciale doelen op het gebied van biodiversiteit en duurzaamheid. Door nu al maatregelen te nemen, voorkomen gemeenten dat beschermde soorten verder in de knel komen en wordt tegelijk ruimte gecreëerd voor energiebesparende maatregelen bij woningen.

Geef je gevel op voor een nestkast

Inwoners die willen bijdragen, kunnen zich aanmelden voor een nestkast voor huismussen of gierzwaluwen aan hun gevel. De plaatsing van deze kasten is kosteloos. Aanmelden betekent echter niet automatisch dat er daadwerkelijk een nestkast wordt geplaatst. Een ecologisch bureau beoordeelt eerst waar de omstandigheden het meest geschikt zijn. Daarbij wordt gekeken naar factoren zoals de ligging van de woning, de hoogte van de gevel, de aanwezigheid van bestaande nesten en de directe omgeving.

Op basis van deze beoordeling wordt bepaald welke adressen in aanmerking komen. Eigenaren van geschikte panden worden gevraagd vooraf toestemming te geven. Daarna ontvangen zij duidelijke en praktische informatie over de planning en uitvoering van de werkzaamheden. Bij het plaatsen van de nestkasten wordt rekening gehouden met de woonomgeving, bijvoorbeeld door te kiezen voor rustige momenten en het gebruik van stille, elektrische apparatuur. De werkzaamheden worden uitgevoerd door een gespecialiseerd ecologisch team.

Interesse in vleermuiskasten

Naast nestkasten voor vogels kunnen inwoners zich ook melden voor meer informatie over vleermuiskasten. Deze kasten worden vaak ingebouwd in de gevel en vragen daarom om een andere aanpak. Wie zich aanmeldt, zit nog nergens aan vast: geïnteresseerden ontvangen eerst uitgebreide uitleg over de mogelijkheden, voorwaarden en gevolgen. Zo kunnen inwoners op een weloverwogen manier beslissen of zij hieraan willen meewerken.

Vleermuizen spelen een belangrijke rol in het ecosysteem, onder meer door het bestrijden van insecten. Het behoud van hun verblijfplaatsen draagt bij aan een gezonde leefomgeving.

Onderzoek als basis voor toekomstig beleid

Sinds dit jaar voeren ecologen van Vonk Ecologie in alle zes gemeenten onderzoek uit naar huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen. De verzamelde gegevens vormen de basis voor een Soortenmanagementplan (SMP). In dit plan brengen de gemeenten in kaart waar beschermde diersoorten voorkomen en hoe zij hier rekening mee kunnen houden bij isolatie, onderhoud en verbouw van gebouwen.

Een belangrijk voordeel van dit plan is dat inwoners straks niet langer zelf ecologisch onderzoek hoeven te laten uitvoeren wanneer zij hun woning willen isoleren. Dit onderzoek is dan al collectief geregeld via het gemeentelijke Soortenmanagementplan, wat tijd en kosten bespaart voor huiseigenaren.

Aanmelden en meer informatie

Inwoners die willen deelnemen of meer informatie wensen, kunnen contact opnemen via hun eigen gemeente:

• Stede Broec: stedebroec@vonkecologie.nl
• Enkhuizen: enkhuizen@vonkecologie.nl
• Hoorn: hoorn@vonkecologie.nl
• Opmeer: opmeer@vonkecologie.nl
• Medemblik: medemblik@vonkecologie.nl
• Drechterland: drechterland@vonkecologie.nl

Meer informatie over natuurvriendelijk isoleren en eventuele subsidiemogelijkheden is te vinden op de (duurzaamheids)websites van de gemeenten. Daarnaast biedt de algemene website www.natuurvriendelijkisoleren.nl uitgebreide uitleg voor inwoners die hun woning willen verduurzamen met oog voor natuur.

Met deze gezamenlijke actie zetten de Westfriese gemeenten een belangrijke stap richting een duurzame en natuurvriendelijke woonomgeving, waarin mens en dier naast elkaar kunnen blijven bestaan.