ENKHUIZEN, 22 april 2026 – De gemeente Enkhuizen staat de komende jaren voor een groeiende opgave rond het onderhoud van watergangen, oevers en beschoeiingen. Een deel van de bestaande beschoeiingen is verouderd en moet worden vervangen of gerenoveerd. Daarbij kijkt de gemeente nadrukkelijk naar de mogelijkheid om harde oevers om te vormen tot natuurvriendelijke oevers.
Verouderde beschoeiingen vragen om aanpak
Beschoeiingen langs watergangen hebben een belangrijke functie. Ze beschermen oevers tegen afkalving en zorgen ervoor dat watergangen hun vorm behouden. Door ouderdom neemt de kwaliteit van een deel van deze constructies af. Daardoor ontstaat een toenemende vervangings- en renovatieopgave.
Volgens de gemeente gaat het niet alleen om herstel van bestaande oevers. Bij nieuwe ingrepen wordt ook gekeken naar een andere inrichting. Waar dat mogelijk is, kunnen traditionele beschoeiingen worden vervangen door natuurvriendelijke oevers. Die passen beter bij klimaatadaptatie en kunnen bijdragen aan de ecologische kwaliteit van het water.
Bijdrage aan waterkwaliteit
De aanpak hangt samen met bredere eisen aan het watersysteem. Gemeenten en waterschappen moeten rekening houden met wettelijke normen voor waterkwaliteit. Daarbij speelt onder meer de Kaderrichtlijn Water, bekend als KRW, een belangrijke rol. Deze Europese richtlijn stelt eisen aan de kwaliteit van oppervlaktewater.
Natuurvriendelijke oevers kunnen helpen om die doelen te ondersteunen. Door een geleidelijke overgang tussen land en water ontstaat meer ruimte voor planten en dieren. Ook kan zo’n oever bijdragen aan een betere natuurlijke filtering van het water. Dat maakt de inrichting van oevers onderdeel van een bredere opgave rond leefomgeving, klimaat en waterbeheer.
Baggeren blijft terugkerende taak
Naast de vervanging van beschoeiingen blijft ook baggeren een terugkerende onderhoudstaak. Watergangen moeten voldoende diep blijven om water goed af te voeren en doorstroming mogelijk te houden. Zonder regelmatig baggerwerk kunnen sloten en vaarten dichtslibben.
De gemeente werkt hierbij met een cyclische onderhoudsopgave. Voor het onderhoud van het watersysteem wordt meestal uitgegaan van een periode van zeven tot tien jaar. Binnen die cyclus vallen onder meer het maaien van waterplanten, het baggeren en het uitvoeren van onderhoud aan oevers en beschoeiingen.
Kosten kunnen oplopen
De kosten voor het onderhoud kunnen de komende jaren stijgen. Dat komt onder meer door hogere prijzen voor materiaal en personeel. Ook schaarste bij aannemers en gespecialiseerde bedrijven kan de uitvoering duurder maken.
Een extra risico zit in vervuilde baggerspecie. Als bij baggerwerk vervuilde grond of slib wordt aangetroffen, kan afvoer en verwerking aanzienlijk meer kosten. Daardoor kan een reguliere onderhoudsopgave financieel zwaarder uitvallen dan vooraf geraamd.
Gemeente heeft beperkte maar duidelijke rol
De gemeente Enkhuizen is eigenaar en beheerder van een deel van de watergangen en oevers. Daarmee heeft zij een wettelijke taak in het beheer en onderhoud. Het onderhoud van primaire watergangen en het beheer van stedelijk water vallen echter niet volledig onder de gemeente. Daarvoor zijn ook andere partijen verantwoordelijk, zoals het waterschap.
De rol van de gemeente is daardoor beperkt, maar niet vrijblijvend. Enkhuizen moet zorgen dat wettelijke taken worden uitgevoerd. Tegelijk heeft de gemeente ruimte om prioriteiten te stellen en waar mogelijk extra kwaliteit toe te voegen, bijvoorbeeld door te kiezen voor natuurvriendelijke oevers.
Samenwerking met bewoners en partners
Bij werkzaamheden aan oevers en watergangen is communicatie met bewoners belangrijk. Onderhoud kan tijdelijk hinder veroorzaken. Ook kan herinrichting van oevers gevolgen hebben voor de directe woonomgeving.
De gemeente werkt bij uitvoering en voorbereiding samen met verschillende partijen. Het gaat onder meer om het waterschap, aannemers, ingenieursbureaus en soms de provincie. Bewoners kunnen bij herinrichting of werkzaamheden worden betrokken, vooral wanneer de ingrepen zichtbaar zijn in hun straat of wijk.
Onderhoud opgenomen in begroting
Regulier beheer, onderhoud en vervanging van watergangen en beschoeiingen zijn opgenomen in de gemeentelijke begroting. Daarmee is de basis voor het onderhoud geregeld. De komende jaren moet blijken hoe de gemeente de toenemende vervangingsopgave combineert met klimaatadaptatie, waterkwaliteit en betaalbaarheid.
Voor Enkhuizen ligt er daarmee een duidelijke keuze: alleen vervangen wat versleten is, of de noodzakelijke onderhoudsopgave gebruiken om het watersysteem toekomstbestendiger te maken.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
