ENKHUIZEN, 22 april 2026 – De gemeente Enkhuizen krijgt de komende jaren te maken met omvangrijke opgaven op het gebied van milieu, duurzaamheid en afvalinzameling. Het gaat onder meer om energiebesparing, klimaatadaptatie, milieutoezicht, netcongestie en stijgende kosten voor afvalverwerking.
Het beleidsterrein milieu en duurzaamheid omvat de gemeentelijke taken rond energie, klimaat, milieubescherming en de inrichting van een toekomstbestendige leefomgeving. Daarbij gaat het zowel om wettelijke taken, zoals vergunningverlening, toezicht en handhaving, als om landelijke en regionale programma’s voor energiebesparing, warmtetransitie en CO₂-reductie.
De onderwerpen raken meerdere gemeentelijke beleidsterreinen. Woningbouw, economie, mobiliteit en openbare ruimte zijn direct verbonden met keuzes over energievoorziening, klimaatmaatregelen en milieuregels. Daardoor is afstemming nodig met andere overheden, uitvoeringsorganisaties, waterschap, provincie en netbeheerders.
Milieu en duurzaamheid vragen meer regie
Enkhuizen is verantwoordelijk voor de coördinatie van lokale maatregelen rond energie en klimaatadaptatie. Ook heeft de gemeente een rol als vergunningverlener, toezichthouder en handhaver van milieuregels. Een deel van deze taken wordt uitgevoerd via de omgevingsdienst.
Daarnaast neemt de gemeente deel aan regionale samenwerking en uitvoering van wettelijke milieutaken. De gemeente werkt daarbij samen met onder meer het Rijk, de provincie, het waterschap, netbeheerders en regiogemeenten.
De uitvoering wordt beïnvloed door landelijke en provinciale wetgeving, programma’s rond energiebesparing en warmtevoorziening en afspraken over CO₂-reductie. Ook inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn betrokken bij de uitvoering van maatregelen.
Netcongestie raakt woningbouw en economie
Een belangrijke beperking is de druk op het elektriciteitsnet. Netcongestie kan gevolgen hebben voor woningbouw, bedrijvigheid en ruimtelijke ontwikkelingen. Nieuwe aansluitingen of uitbreidingen zijn niet altijd vanzelfsprekend beschikbaar.
De gemeente heeft geen directe zeggenschap over investeringen in energie-infrastructuur. Die liggen vooral bij netbeheerders en marktpartijen. Gemeentelijke keuzes hebben wel invloed op de ruimtelijke inpassing, planvorming, projectbegeleiding en toezicht.
Ook klimaatverandering vraagt om maatregelen. Hitte, droogte en wateroverlast maken een klimaatbestendige inrichting van de leefomgeving noodzakelijk. Daarbij kan het gaan om aanpassingen in de openbare ruimte, waterbeheer en vergroening.
Gemeente houdt rol bij toezicht en uitvoering
Binnen milieu en duurzaamheid heeft de gemeente beleidsruimte. Die ruimte zit vooral in de fasering en prioritering van maatregelen rond energie en klimaatadaptatie. Ook kan Enkhuizen keuzes maken over ruimtelijke plannen voor energieopwekking en energie-infrastructuur.
Verder kan de gemeente bepalen hoe intensief zij instrumenten inzet richting inwoners en bedrijven. Dat kan bijvoorbeeld via informatievoorziening, regelingen of ondersteuning. Ook de prioriteit en intensiteit van toezicht en handhaving op milieuregels zijn bestuurlijke keuzes.
De kosten worden deels gedekt door specifieke uitkeringen en subsidies van Rijk en provincie. Die middelen zijn vaak tijdelijk of gekoppeld aan programma’s. Gemeentelijke uitgaven hebben vooral betrekking op personele capaciteit, voorbereiding, onderzoek en maatregelen in de openbare ruimte.
De uitvoering van wettelijke taken en lopende programma’s is opgenomen in de begroting. Keuzes over tempo, ambitieniveau of uitbreiding van activiteiten kunnen leiden tot extra structurele lasten of incidentele investeringen. Daarvoor is afzonderlijke bestuurlijke besluitvorming nodig.
Afvalinzameling verandert door kosten en kwaliteit
Ook het beleidsterrein afval en afvalinzameling blijft in beweging. De gemeente is verantwoordelijk voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. Hiervoor heeft Enkhuizen een dienstverleningsovereenkomst met HVC.
De gemeente beschikt over een eigen afvalbeleidsplan. De acties uit dat plan zijn inmiddels uitgevoerd. Tot september 2024 werd afval in de binnenstad nog via vuilniszakken opgehaald. Inmiddels zijn daar ondergrondse containers en gfe-cocons geplaatst. Gfe staat voor groente-, fruit- en etensresten.
De kosten voor afvalverwerking staan onder druk. Dat komt onder meer door hogere verbrandingsbelasting en CO₂-belasting. Daarnaast wordt meer gestuurd op de kwaliteit van afvalstromen. Bij slechte kwaliteit ontvangt de gemeente lagere vergoedingen.
HVC blijft belangrijke uitvoeringspartner
De gemeente Enkhuizen heeft bij afvalinzameling een zorgplicht en blijft eindverantwoordelijk. De gemeente stelt het afvalbeleid op, bepaalt de afvalstoffenheffing en is opdrachtgever richting HVC voor inzameling, verwerking en dienstverlening.
De kosten bestaan uit uitgaven aan HVC voor inzameling en verwerking en uit gemeentelijke kosten, zoals overhead, financiën en handhaving. Jaarlijks worden deze onderdelen opgenomen in de begroting. Daarbij speelt ook de keuze mee in hoeverre de afvalstoffenheffing kostendekkend moet zijn.
Voor de stroom PBD, plastic, blik en drinkpakken, ontvangt de gemeente vergoedingen van Verpact. Daarnaast werkt Enkhuizen samen met onder meer HVC, Verpact, NVRD, ABWF en regionale gemeenten voor kennisdeling en afstemming. De gemeente is bovendien aandeelhouder in HVC.
De opgaven rond milieu, duurzaamheid en afval staan niet op zichzelf. Ze hangen samen met woningbouw, economische ontwikkeling, klimaatbeleid en de inrichting van de openbare ruimte. De voortgang is mede afhankelijk van externe factoren, zoals wetgeving, subsidies, beschikbare netcapaciteit en samenwerking met andere partijen.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
