Koggenland stelt kaders vast voor toekomstig afvalbeleid

KOGGENLAND, 13 december 2025 – De gemeente Koggenland zet de komende periode belangrijke stappen richting een nieuw en toekomstbestendig afvalbeleid. De gemeenteraad wordt gevraagd kaders vast te stellen die richting geven aan het afvalbeheer voor de komende jaren. Met deze kaderstelling wil de gemeente toewerken naar een effectief, betaalbaar en duurzaam systeem dat beter aansluit bij landelijke doelstellingen en de behoeften van inwoners.

Waarom nieuwe kaders nodig zijn

Afvalbeheer raakt iedere inwoner van Koggenland. Dagelijks wordt afval weggegooid, wekelijks gaan containers aan de weg en jaarlijks ontvangen huishoudens de afvalstoffenheffing. Tegelijkertijd staat het huidige systeem onder druk. Uit recente analyses blijkt dat Koggenland relatief hoge afvalbeheerkosten heeft in vergelijking met vergelijkbare gemeenten. Een belangrijke oorzaak hiervan is de grote hoeveelheid restafval per inwoner.

In 2024 werd in Koggenland gemiddeld ongeveer 146 kilo restafval per inwoner geproduceerd. Dat ligt fors boven de landelijke doelstellingen uit het programma ‘Van Afval Naar Grondstof’ (VANG), waarin wordt gestreefd naar steeds minder restafval en meer hergebruik van grondstoffen. Restafval is bovendien duur om te verwerken en zal naar verwachting de komende jaren nog duurder worden door stijgende belastingen en heffingen op afvalverbranding.

Richting geven zonder vast beleid

Sinds 2021 is het afvalbeleid in Koggenland onderwerp van discussie. Een eerder voorgesteld grondstoffenplan werd destijds niet aangenomen. Wel zijn enkele optimalisatiemaatregelen doorgevoerd en is de gemeente gestart met onderzoek naar mogelijke alternatieven, waaronder prijsprikkels en andere inzamelsystemen. Toch ontbreekt op dit moment een samenhangend en actueel afvalbeleid.

Met het vaststellen van kaders wil de gemeenteraad nu een duidelijke opdracht meegeven: werk toe naar een nieuw afvalbeleid dat uiterlijk in het vierde kwartaal van 2026 aan de raad kan worden voorgelegd. Daarmee ontstaat ruimte om maatregelen zorgvuldig uit te werken, te vergelijken en uiteindelijk een weloverwogen keuze te maken.

Vier maatregelenpakketten als basis

In de voorbereidingen is gekeken naar vier mogelijke maatregelenpakketten die als bouwstenen kunnen dienen voor het nieuwe afvalbeleid. Deze pakketten verschillen in zwaarte en impact, maar hebben allemaal hetzelfde doel: het verminderen van restafval en het beheersen van kosten.

Het eerste pakket richt zich op optimalisatie van het huidige systeem. Denk aan betere communicatie, bewustwordingscampagnes, verbeterde service en waar nodig handhaving. Dit pakket vraagt relatief weinig verandering van inwoners, maar kan wel bijdragen aan betere afvalscheiding.

Het tweede pakket gaat uit van zogenoemd omgekeerd inzamelen. Hierbij worden recyclebare stromen zoals GFT, papier en plastic aan huis opgehaald, terwijl inwoners hun restafval zelf naar ondergrondse containers in de buurt brengen. Deze aanpak wordt al toegepast in verschillende omliggende gemeenten.

Het derde pakket introduceert een recycletarief. Huishoudens betalen daarbij een vast basistarief en een variabel bedrag per aanbieding van restafval. Dit systeem stimuleert afvalscheiding doordat minder restafval direct leidt tot lagere kosten.

Het vierde pakket combineert omgekeerd inzamelen met een recycletarief. Daarmee wordt zowel een serviceprikkel als een financiële prikkel ingezet om de hoeveelheid restafval zo ver mogelijk terug te dringen.

Aandacht voor verenigingen en inwoners

Een belangrijk aandachtspunt binnen de kaderstelling is de papierinzameling. In Koggenland wordt oud papier ingezameld door vrijwilligers en verenigingen, wat voor hen een belangrijke inkomstenbron vormt. Eventuele wijzigingen in dit systeem kunnen financiële gevolgen hebben. De gemeente benadrukt daarom dat veranderingen zorgvuldig moeten worden onderzocht en in overleg met betrokken partijen moeten plaatsvinden.

Daarnaast speelt draagvlak onder inwoners een cruciale rol. Afvalbeleid raakt het dagelijks leven en vraagt vaak om gedragsverandering. Heldere communicatie, transparantie over kosten en voordelen en voldoende voorbereidingstijd zijn daarom essentieel onderdelen van het vervolgtraject.

Op weg naar besluitvorming in 2026

Met het vaststellen van kaders kiest Koggenland niet direct voor één systeem, maar voor een gefaseerde aanpak. De komende periode worden de vier maatregelenpakketten verder uitgewerkt, inclusief financiële gevolgen, capaciteitsvraag en effecten op milieu en dienstverlening. Uiteindelijk kan de gemeenteraad in 2026 een integrale afweging maken.

De inzet is duidelijk: minder restafval, lagere kosten op de lange termijn en een schoner, duurzamer Koggenland. Door nu kaders vast te stellen, legt de gemeente de basis voor een afvalbeleid dat meebeweegt met landelijke ontwikkelingen en recht doet aan zowel inwoners als milieu.