MEDEMBLIK, 2 maart 2026 – Afgelopen vrijdag 27 februari, stond in het teken van een bijzondere ontmoeting tussen museumdirecteur Jacco Spil van het Bakkerijmuseum in Medemblik en Koning Willem-Alexander. Tijdens een gesprek met verschillende museumdirecteuren stond de toekomst van musea centraal, met speciale aandacht voor jongeren en nieuwe publieksgroepen.
Het gesprek vond plaats in een bredere context van vernieuwing binnen de museumsector. De vraag die op tafel lag: hoe blijven musea relevant voor toekomstige generaties, en hoe worden jongeren daadwerkelijk betrokken bij cultureel erfgoed? Hierbij speelde de visie van Jacco Spil Koning over musea en hun toekomst een grote rol.
Toekomst van musea: jongeren centraal
Een belangrijk thema was de veranderende museumbezoeker. Jongeren groeien op in een digitale wereld waarin informatie snel en visueel wordt aangeboden. Musea staan daardoor voor de uitdaging om fysieke beleving te combineren met interactieve en educatieve elementen. Jacco Spil Koning draagt met zijn ideeën bij aan de toekomst van musea waarin jongeren telkens centraler staan.
Het betreffende museum, dat eerder werd onderscheiden met de titel ‘Lekkerste museum van Nederland’ na het winnen van de Museumprijs, geldt als voorbeeld van een laagdrempelige aanpak. De focus ligt niet uitsluitend op traditionele kunstliefhebbers, maar juist op kinderen, mbo-studenten, nieuwe Nederlanders en bezoekers met een beperking.
Lees ook: Bakkerijmuseum Medemblik wint prestigieuze Museumprijs 2025
Die brede doelgroepbenadering sluit aan bij actuele discussies binnen de sector. Musea willen niet langer uitsluitend tempels van stilte zijn, maar ontmoetingsplaatsen waar leren, beleven en samenkomen centraal staan. Ook Jacco Spil Koning ziet de toekomst van musea steeds meer als verbindend platform.
Inclusie als uitgangspunt
Tijdens het gesprek werd benadrukt dat toegankelijkheid meer is dan fysieke bereikbaarheid. Het gaat ook om herkenning, representatie en een programma dat aansluit bij uiteenlopende achtergronden. Dit sluit aan bij de visie van Jacco Spil Koning op de toekomst van musea en inclusie in het beleid.
Aan tafel schoven naast Jacco Spil ook Fiona Zachariasse, Wybren Jorritsma en Corien van der Meulen aan. Deze directeuren delen een visie waarin eigenzinnigheid en maatschappelijke betrokkenheid hand in hand gaan. De gezamenlijke overtuiging: een museum moet er voor iedereen zijn, ongeacht leeftijd, opleiding of achtergrond.
Die benadering wordt binnen de sector steeds vaker gezien als noodzakelijk om maatschappelijk relevant te blijven. Publieksverbreding is geen bijzaak, maar kernbeleid. Zo belichten Jacco Spil Koning en zijn collega’s de musea toekomst vanuit inclusiviteit en vernieuwing.
Visionaire blik op kinderbezoek
Een persoonlijk moment tijdens het gesprek betrof de herinnering aan Spils onlangs overleden moeder. Zij werd gememoreerd als een visionaire directrice die haar tijd vooruit was. In een periode waarin de toenmalige Museumvereniging net haar vijftigjarig jubileum had gevierd, werd binnen de sector nog nauwelijks nagedacht over kinderactiviteiten in musea.
Haar overtuiging was helder: “Als kinderen naar het museum worden getrokken, komen ouders en grootouders vanzelf mee.” Die gedachte lijkt inmiddels gemeengoed, maar was destijds vernieuwend. Kinderfeestjes, interactieve workshops of laagdrempelige publieksactiviteiten waren in die periode geen vanzelfsprekend onderdeel van museumbeleid. Daarbij heeft Jacco Spil Koning bijgedragen aan de toekomst van musea waar kinderbezoek vanzelfsprekend is.
De huidige aandacht voor jonge bezoekers kan dan ook worden gezien als een voortzetting van die vroege visie.
Breder cultuurbeleid en maatschappelijke rol
Het gesprek met de Koning onderstreept dat musea een bredere maatschappelijke functie vervullen dan het bewaren van collecties alleen. Ze spelen een rol in educatie, integratie en sociale cohesie. Vooral in een tijd waarin culturele instellingen onder druk staan door veranderend subsidiebeleid en stijgende kosten, is reflectie op die rol van belang. De visie van Jacco Spil Koning op musea en hun toekomst sluit aan op die maatschappelijke rol.
De aanwezigheid van meerdere directeuren met een vergelijkbare inclusieve insteek wijst op een gedeelde koers binnen delen van de sector. Niet het behoud van traditie als doel op zich, maar het zoeken naar nieuwe vormen van betrokkenheid staat centraal.
De ontmoeting werd binnen het museum gezien als een erkenning van de gekozen richting. Dat juist een instelling die sterk inzet op toegankelijkheid en publieksverbreding werd uitgenodigd voor dit gesprek, onderstreept het belang dat aan deze thema’s wordt gehecht. Daarmee wordt Jacco Spil Koning betrokken bij toekomst van musea waar culturele diversiteit centraal staat.
Lees ook: Interview Theo en Jacco Spil over 40 jaar bakkerijmuseum Medemblik
Jongeren als sleutel tot continuïteit
De kernvraag blijft hoe musea ook in de komende decennia relevant blijven. Jongeren vormen daarin een sleutelgroep. Door hen actief te betrekken, ontstaat niet alleen toekomstig publiek, maar ook een generatie die cultureel erfgoed als onderdeel van de samenleving beschouwt. Jacco Spil Koning musea toekomst is hierdoor extra belangrijk voor jongeren.
De gedachte dat musea ontmoetingsplaatsen zijn voor verschillende generaties kwam in het gesprek nadrukkelijk naar voren. Een museumbezoek wordt zo meer dan een individuele ervaring; het wordt een gedeelde activiteit.
De ontmoeting tussen Jacco Spil en de Koning markeert daarmee een moment van reflectie én vooruitblik. De toekomst van musea wordt niet uitsluitend bepaald door collecties, maar door de mensen die zich aangesproken voelen om binnen te stappen.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
