WEST-FRIESLAND, 16 juni 2026 – De uitvoering van de inburgering in Westfriesland verloopt op meerdere punten positief. Steeds meer inburgeraars ronden hun traject succesvol af en zetten daarna stappen richting werk, opleiding of andere vormen van participatie. Dat staat in een regionale raadsinformatiebrief aan de gemeenteraden van de zeven Westfriese gemeenten.
Volgens de Westfriese projectgroep inburgering sluit de regionale ontwikkeling grotendeels aan bij het landelijke beeld. De inhoudelijke aanpak werkt volgens de regio goed, maar de uitvoering blijft kwetsbaar door knelpunten rond capaciteit, verzuim en passende voorzieningen.
Een belangrijk positief punt is dat in Westfriesland minder vaak wordt afgeschaald naar een lager taalniveau dan landelijk gemiddeld. Dat wijst volgens de regio op een zorgvuldige intake en een passende keuze voor de leerroute. Ook is in 2025 gewerkt aan verbetering van het taalonderwijs binnen de B1- en Z-routes.
Contract taalaanbieder beëindigd na wachttijden
De regio beëindigde het contract met één taalaanbieder vanwege structureel oplopende wachttijden. De wachtlijst is daarna overgenomen door andere aanbieders. Daardoor zijn de wachttijden verkort en is de continuïteit van het aanbod verbeterd.
Ook investeren steeds meer gemeenten in aanvullende ondersteuning voor zelfstandigheid en participatie. De zogenoemde Woonschool wordt breder ingezet. Daarnaast is gestart met een mentale training voor statushouders, gericht op veerkracht, zelfredzaamheid en deelname aan de samenleving.
Volgens de regio draagt de samenwerking tussen gemeenten en partners bij aan een kwalitatief sterke uitvoering van de inburgering.
Verzuim onder jongeren blijft aandachtspunt
Tegelijkertijd blijven er duidelijke knelpunten. Vooral verzuim onder een beperkte groep jongeren vraagt extra aandacht. Het bestaande aanbod sluit niet altijd goed aan op hun behoeften. Daardoor moeten inburgeringscoaches extra inzet leveren om deelnemers gemotiveerd te houden en uitval te voorkomen.
Ook het combineren van taalonderwijs met werk blijft lastig. Er zijn beperkt passende werkplekken beschikbaar. Daarnaast stellen werkgevers vaak eisen aan het taalniveau. Daardoor sluiten trajecten niet altijd goed aan op de mogelijkheden van statushouders.
Landelijk worden vergelijkbare problemen gezien. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid concludeerde in een tussenevaluatie van de Wet inburgering 2021 dat het stelsel over het algemeen goed functioneert, maar dat gemeenten te maken hebben met financiële druk, uitvoeringsproblemen en een tekort aan taaldocenten.
Nieuwe leerroutes vanaf 2027
Westfriesland werkt aan een nieuwe aanbesteding voor de B1- en Z-leerroutes. Die moet per 1 januari 2027 ingaan. Daarbij wordt ingezet op strengere kwaliteitseisen, betere continuïteit en een passender aanbod. Onderdeel daarvan is een aparte leerroute voor jongeren.
Ook moeten er meer lokale participatieactiviteiten komen binnen de Z-route. Die route is bedoeld voor inburgeraars voor wie het reguliere taalniveau moeilijker haalbaar is en bij wie participatie centraal staat.
De maatschappelijke begeleiding wordt vanaf 2027 anders georganiseerd in zes Westfriese gemeenten. Hoorn vormt daarop een uitzondering. Een deel van de begeleiding wordt ondergebracht bij WerkSaam Westfriesland. Daardoor moet de aansluiting tussen inburgering, participatie en werk verbeteren.
Evaluatie regionaal beleid in 2026
De mentale training voor statushouders wordt in 2026 uitgebreid met specifieke modules voor vrouwen en jongeren. Verder werkt de regio met lokale partners aan uitbreiding van participatieactiviteiten.
Financieel past de huidige uitvoering binnen de beschikbare rijksmiddelen. Wel is vanaf 2026 de landelijke financieringssystematiek gewijzigd. Gemeenten ontvangen middelen voortaan deels op basis van behaalde resultaten van deelnemers, en niet alleen op basis van deelname. De precieze financiële gevolgen zijn nog onzeker.
Het huidige regionale beleidskader Ingeburgerd! Op eigen kracht participeren loopt tot en met 31 december 2027. In 2026 begint de evaluatie daarvan. Die vormt de voorbereiding op een nieuw regionaal beleidskader, dat in 2027 wordt vastgesteld. De gemeenteraden ontvangen in het najaar van 2026 een cijfermatige rapportage over de voortgang van de inburgering in Westfriesland.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
