Hoorn wil meer grip op groen en klimaatadaptatie

HOORN, 21 juni 2026 – Groen, klimaatadaptatie en biodiversiteit moeten een grotere rol krijgen in de ruimtelijke keuzes van Hoorn. Dat blijkt uit een ambtelijke pitch voor de coalitieformatie 2026-2030. Volgens de opstellers is er brede politieke steun voor meer groen, minder hittestress en een klimaatbestendige openbare ruimte, maar staat de uitvoerbaarheid onder druk.

In de pitch wordt gewaarschuwd dat ambities alleen haalbaar zijn wanneer de gemeente duidelijke prioriteiten stelt. Geld, ambtelijke capaciteit, regionale afhankelijkheden en draagvlak worden genoemd als beperkende factoren. Een stapeling van plannen zonder keuzes kan volgens de ambtelijke analyse leiden tot vertraging.

Tekort aan groen en zorgen over hitte

Uit wijkgesprekken en signalen uit Hoorn, Blokker en Zwaag komt naar voren dat openbaar groen sterk wordt gewaardeerd. Tegelijkertijd zijn er zorgen over bomenkap, versteende gebieden en de kwaliteit van groenonderhoud in sommige wijken.

Ook hittestress en wateroverlast worden genoemd. In wijken als de Kersenboogerd en in versteende winkelgebieden zijn meldingen gedaan van hitteproblemen. Hevige regenbuien zorgen incidenteel voor wateroverlast op straatniveau. Rioolvernieuwing vraagt volgens de pitch om regie.

De gemeente constateert daarnaast dat bedrijventerreinen kwetsbaar blijven voor klimaatverandering. De noodzaak voor bedrijven om te vergroenen en klimaatadaptieve maatregelen te nemen wordt volgens de ambtelijke analyse nog onvoldoende gevoeld.

Tekst gaat verder onder het overzicht:

Biodiversiteit nog onvoldoende in beeld

Een belangrijk aandachtspunt is biodiversiteit. De gemeente stelt dat een volledig beeld van de huidige stand ontbreekt. Het soortenmanagementplan helpt bij isolatie en sloop van woningen, maar dekt niet de bredere opgave om biodiversiteit te herstellen.

De status van biodiversiteit wordt in de pitch aangeduid als onbekend. Tegelijkertijd wijst de gemeente op toenemende wettelijke verplichtingen, waaronder de Omgevingswet, de Klimaatwet, de Kaderrichtlijn Water en de Europese Natuurherstelwet. Die laatste stelt doelen voor stedelijk groen en biodiversiteitsherstel.

Volgens de ambtelijke analyse gaat de achteruitgang van insecten, vogels en planten landelijk én lokaal door. Gemeenten moeten aantoonbaar bijdragen aan herstel.

Klimaatbestendig in 2050 onder druk

Hoorn heeft als doel om in 2050 klimaatbestendig te zijn, maar volgens de pitch staat die doelstelling onder druk. De bomennorm is gehandhaafd en het aantal bomen is toegenomen, maar de kroonbedekking blijft achter. Sinds 2019 is volgens de presentatie 87 voetbalvelden aan groen verloren gegaan.

Daarbij komt dat het vervangingsbudget voor groen niet dekkend is. Het budget voor klimaatadaptatie is versnipperd. Ook ontbreekt voldoende uitvoeringscapaciteit en is specialistische deskundigheid op het gebied van biodiversiteit beperkt aanwezig.

Keuzes voor nieuw coalitieakkoord

De gemeenteraad en het college kunnen volgens de pitch sturen op tempo, vorm en prioriteit. Voorbeelden zijn de fasering van vergroeningsprojecten, de keuze welke wijken voorrang krijgen bij klimaataanpak, het budget voor groenonderhoud en de aanpak van versteende openbare ruimte.

Politieke keuzes zijn nodig over het ambitieniveau voor groen per inwoner, extra budget voor klimaatadaptatie en de vraag of biodiversiteit een zelfstandig beleidsdoel wordt. Ook moet worden bepaald hoe Hoorn omgaat met versteende particuliere tuinen: stimuleren, reguleren of niets extra’s doen.

Dilemma tussen snel resultaat en structureel herstel

De ambtelijke pitch benoemt meerdere bestuurlijke dilemma’s. Snel zichtbare maatregelen, zoals tegels wippen, bloemenmengsels en geveltuintjes, zijn populair en zichtbaar in de wijk. Structureel groen herstel vraagt echter grotere ingrepen, zoals extra bomen, waterberging en verbonden groenstructuren.

Ook is er spanning tussen ambitie en uitvoeringscapaciteit. Meer wijken klimaatadaptief inrichten, hogere biodiversiteitsdoelen en versneld bomen planten vragen capaciteit, budget en uitvoeringskracht. Die zijn volgens de analyse nu beperkt.

Daarnaast staat zichtbaar onderhoud tegenover preventieve investeringen. Achterstallig onderhoud merken inwoners direct, terwijl investeringen in klimaatadaptatie en biodiversiteit vooral op langere termijn schade en kosten moeten beperken.

Risico’s bij onvoldoende prioritering

Volgens de pitch zijn duidelijke randvoorwaarden nodig om plannen uitvoerbaar te maken. Genoemd worden structureel budget voor klimaatadaptatie en groenbeleid, extra ambtelijke capaciteit, afspraken met woningcorporaties en particulieren, vroege participatie bij wijkplannen en samenwerking met de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord en West-Friese gemeenten.

Bij onvoldoende prioritering kunnen risico’s toenemen. De gemeente wijst op oplopende klimaatschade, gezondheidsrisico’s bij hitte voor kwetsbare inwoners, juridische risico’s bij het achterblijven op recyclingdoelen en een groeiende groenachterstand. Ook kan draagvlak afnemen als inwoners geen zichtbaar resultaat zien in hun wijk.

Jaarlijkse rapportage aan raad voorgesteld

Voor het coalitieakkoord adviseert de ambtelijke pitch om richting te geven op ambitie en prioriteit, maar niet te gedetailleerd vast te leggen waar groen of waterberging precies moet komen. Exacte locaties vragen volgens de analyse onderzoek en participatie.

Wel worden procesafspraken voorgesteld, zoals een jaarlijkse rapportage over groen, klimaatadaptatie en biodiversiteit aan de raad. Ook wordt gepleit voor duidelijke participatieprincipes bij herinrichting van de openbare ruimte per wijk.

De centrale boodschap luidt dat Hoorn ruimte moet laten voor uitwerking via participatie, financiële toetsing en beschikbare uitvoeringscapaciteit. Bron: ambtelijke pitch Gemeente Hoorn.