KOGGENLAND, 21 april 2026 – Een inwoner van Koggenland roept de nieuwe gemeenteraad op om werk te maken van een gezondere leefomgeving. In een brief aan de raadsleden wijst de inwoner op de groeiende zorgen over overgewicht, ongezonde voeding en de invloed van reclame op kinderen.
Volgens de brief is het probleem niet alleen een landelijke kwestie, maar ook lokaal zichtbaar. “Ongezond is goedkoop, zichtbaar en normaal geworden”, schrijft de inwoner. Daarmee doelt hij op de aanwezigheid van ongezonde producten in supermarkten, op straat en rond plekken waar kinderen veel komen.
De oproep komt op een moment waarop nieuwe raadsleden officieel zijn begonnen aan hun periode in de gemeenteraad. Volgens de brief biedt dat een kans om direct invloed uit te oefenen op de gezondheid van inwoners.
Zorgen over overgewicht
De inwoner verwijst naar landelijke cijfers waaruit blijkt dat een groot deel van de volwassen Nederlanders overgewicht heeft. Ook onder kinderen blijft ernstig overgewicht een punt van zorg. Als er niets verandert, zal volgens landelijke prognoses in 2050 een nog groter deel van de bevolking met overgewicht kampen.
De brief stelt dat Den Haag het probleem wel erkent, maar dat gemeenten al jaren wachten op landelijke wetgeving. Volgens de inwoner hoeven gemeenten daar niet op te blijven wachten. Koggenland zou zelf maatregelen kunnen nemen die bijdragen aan een gezonde leefomgeving.
Daarbij gaat het niet om grote landelijke stelselwijzigingen, maar om concrete lokale keuzes. De inwoner noemt drie voorstellen die volgens hem zonder nieuwe wetgeving uitvoerbaar zijn.
Minder reclame voor ongezonde voeding
Het eerste voorstel is het weren van reclame voor ongezonde voeding in de openbare ruimte. Volgens de inwoner krijgen inwoners dagelijks advertenties te zien voor ongezonde producten, onder meer in bushokjes, op billboards en op posters.
Vooral plekken waar veel kinderen komen, verdienen volgens de brief extra aandacht. Reclame zou daar bijdragen aan het beeld dat ongezond eten normaal is.
De inwoner wijst erop dat gemeenten via de Algemene Plaatselijke Verordening regels kunnen stellen aan reclame-uitingen in de openbare ruimte. Verschillende gemeenten hebben al stappen gezet om bepaalde reclamevormen te weren, bijvoorbeeld voor fossiele brandstoffen of vlees. Volgens de brief kan junkfood aan zo’n lijst worden toegevoegd.
De oproep aan de raad is om te onderzoeken hoe Koggenland dergelijke regels kan invoeren. Daarmee zou de gemeente volgens de brief zelf invloed kunnen uitoefenen op wat inwoners en kinderen dagelijks in de publieke ruimte te zien krijgen.
Gratis groente en fruit voor jonge kinderen
Het tweede voorstel richt zich op jonge gezinnen. Volgens de inwoner zijn de eerste duizend dagen van een kind belangrijk voor het ontwikkelen van gezonde eetgewoonten. Niet alle ouders hebben echter dezelfde mogelijkheden om hun kinderen vroeg kennis te laten maken met groente en fruit.
De brief noemt initiatieven waarbij gezinnen tijdelijk gratis verse groenten ontvangen. Gemeenten kunnen volgens de inwoner samenwerken met consultatiebureaus, scholen, welzijnsorganisaties of lokale partners om jonge ouders te ondersteunen.
Een voorbeeld is een groente- of fruittas voor gezinnen met jonge kinderen. Daarmee kan de drempel worden verlaagd om gezond voedsel in huis te halen en jonge kinderen daar vroeg aan te laten wennen.
Volgens de inwoner hoeft het daarbij niet direct om een groot programma te gaan. Ook een kleinschalige pilot kan inzicht geven in de behoefte, de kosten en het effect op gezinnen.
Gezonde lunch op school
Het derde voorstel gaat over gezonde schoollunches. In Nederland nemen de meeste kinderen hun lunch van huis mee. Wat daarin zit, verschilt volgens de brief sterk per gezin.
Een gezonde lunch op school kan volgens de inwoner druk wegnemen bij ouders en ervoor zorgen dat ieder kind een voedzame maaltijd krijgt. Daarbij kan worden gewerkt met een inkomensafhankelijke bijdrage, zodat de kosten eerlijker worden verdeeld.
De inwoner stelt dat een aangeboden lunch in andere landen al gebruikelijk is. In Nederland is dat nog minder vanzelfsprekend. Volgens de brief kan Koggenland hierover in gesprek gaan met scholen en onderzoeken welke mogelijkheden er lokaal zijn.
Daarbij zou ook gekeken kunnen worden naar samenwerking met lokale voedselproducenten, maatschappelijke organisaties of bestaande gezondheidsprogramma’s.
Invloed van de leefomgeving
Centraal in de brief staat het idee dat gezondheid niet alleen een individuele keuze is. De omgeving waarin mensen opgroeien en wonen, bepaalt mede welke keuzes logisch, betaalbaar en zichtbaar zijn.
Volgens de inwoner verschilt de kwaliteit van de leefomgeving per wijk. Kinderen die opgroeien tussen fastfoodreclames krijgen een ander beeld van normaal eten dan kinderen die vooral gezonde keuzes om zich heen zien.
De gemeente heeft volgens de brief juist op dat punt invloed. Door regels te stellen aan reclame, jonge gezinnen te ondersteunen en scholen te betrekken, kan de gemeenteraad bijdragen aan een omgeving waarin gezond gedrag makkelijker wordt.
Oproep aan gemeenteraad
De inwoner vraagt de gemeenteraad om de voorstellen niet door te schuiven, maar actief op te pakken. Volgens de brief zijn geen jarenlange trajecten of nieuwe landelijke wetten nodig om te beginnen.
“Deze drie stappen kosten geen nieuwe wetgeving en geen jarenlange trajecten. Ze vragen om lef en lokaal initiatief”, schrijft de inwoner.
De oproep is daarmee vooral gericht op de lokale verantwoordelijkheid van de nieuwe raad. Koggenland kan volgens de inwoner zelf bepalen welke norm het in de openbare ruimte, bij jonge gezinnen en op scholen wil uitdragen.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
