Een van onze meest geliefde tuinbewoners dreigt te verdwijnen

WEST-FRIESLAND, 7 november – De egels in Nederland hebben het moeilijker dan ooit. Waar deze stekelige diertjes vroeger veelvuldig door tuinen scharrelden, zien we ze steeds minder. Jaarlijks worden naar schatting meer dan 100.000 egels doodgereden op Nederlandse wegen. En dat is nog maar één van de vele bedreigingen waarmee de egel te maken heeft.

Natuurlijke leefomgeving van de egel

De natuurlijke leefomgeving van de egel verdwijnt in rap tempo. Strak betegelde tuinen, dichte schuttingen en grootschalige verstedelijking zorgen ervoor dat egels geen doorgang of schuilplek meer kunnen vinden. Waar vroeger heggen en hagen groeiden, staan nu schuttingen en gazons. Dit maakt het voor egels moeilijk om voedsel te vinden en een veilige plek te creëren voor hun winterslaap.

Verkeer en verstedelijking eisen hun tol

Verkeer is één van de grootste oorzaken van de egelsterfte in Nederland. Egels zijn vooral ’s nachts actief, wanneer automobilisten en fietsers ze vaak te laat zien. Ze rollen zich bij gevaar instinctief op — een overlevingsstrategie die op de weg juist fataal is.

Lees ook: De Bonte Piet opent haar deuren tijdens de open dag

Daarnaast zorgt de voortdurende verstedelijking ervoor dat het leefgebied van de egel steeds verder versnipperd raakt. Nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen nemen het plaats in van open velden, bermen en houtwallen – precies de plekken waar egels zich thuis voelen.

Minder schuilplaatsen door ‘nette’ tuinen

De moderne Nederlandse tuin vormt onbedoeld een bedreiging voor de egel. Veel mensen kiezen voor onderhoudsarme, betegelde tuinen zonder struiken of composthopen. Juist die natuurlijke elementen zijn belangrijk voor de egel: ze bieden bescherming, voedsel en nestmateriaal.

Een egel heeft gemiddeld een territorium van 10 tot 20 hectare nodig. Zonder openingen in schuttingen of natuurlijke doorgangen kan het diertje zich niet vrij bewegen. Daardoor raakt het geïsoleerd, wat leidt tot minder voedsel, minder voortplanting en een hogere sterfte.

Lees ook: Provincie ondersteunt wildopvang De Bonte Piet met 10.000 euro

Wat kun jij doen om egels te helpen?

Gelukkig kan iedereen iets bijdragen aan het herstel van de egelpopulatie. Met enkele simpele aanpassingen kun je van jouw tuin een veilige haven maken voor deze bedreigde diersoort.

✅ Laat een doorgang in je schutting – Een gat van 15 bij 15 centimeter is genoeg om egels door te laten.
🌿 Plant struiken en heggen – Deze bieden voedsel, beschutting en nestmateriaal.
🚫 Gebruik geen gif of slakkenkorrels – Veel egels sterven door vergiftiging of indirect via hun prooidieren.
🏡 Plaats een egelhuis of takkenhoop – Ideaal als schuilplaats en voor de winterslaap.
🚗 Rij voorzichtig bij schemer en ’s nachts – Egels zijn dan het meest actief.

Oproep van natuurorganisaties

De Zoogdiervereniging en Egelwerkgroep Nederland luiden al jaren de noodklok. Zonder maatregelen zal de populatie blijven dalen. Zij roepen gemeenten op om natuurinclusief te bouwen en faunapassages aan te leggen onder wegen en hekken. Ook pleiten ze voor meer groene verbindingen tussen tuinen en natuurgebieden.

Bewoners worden aangemoedigd om hun eigen tuin egelvriendelijk te maken. Klein beginnen heeft groot effect: één doorgang kan al het verschil maken voor een egel die op zoek is naar eten of een veilige rustplaats.

Waarom de egel behouden belangrijk is

De egel is niet alleen een schattig dier, maar ook een belangrijke schakel in het ecosysteem. Ze eten insecten, slakken en larven, en dragen zo bij aan een natuurlijk evenwicht in onze tuinen. Hun verdwijnen zou niet alleen een verlies zijn voor de biodiversiteit, maar ook voor de natuurlijke balans van onze leefomgeving.

Conclusie

De egel in Nederland is in gevaar — maar het is nog niet te laat. Door bewuster om te gaan met onze omgeving, tuinen groener te maken en veilige routes te creëren, kunnen we samen zorgen dat de egel blijft bestaan.

Kleine acties maken een groot verschil. Help de egel — en daarmee ook de natuur in eigen achtertuin.