Nieuwe wet moet beslagvrije voet beter beschermen

Nieuwe wet voor betere bescherming van mensen met schulden

WEST-FRIESLAND, 20 december 2025 – Mensen met schulden moeten altijd voldoende geld overhouden om van te leven. Toch gaat dat in de praktijk vaak mis. Jaarlijks houden naar schatting 60.000 tot 70.000 mensen te weinig inkomen over doordat meerdere schuldeisers tegelijk beslag leggen, zonder van elkaar te weten. Met een nieuwe wet wil het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hier een einde aan maken.

De kern van het probleem ligt bij de zogenoemde beslagvrije voet. Dit is het deel van het inkomen of de uitkering dat wettelijk is beschermd tegen beslag. Die grens moet ervoor zorgen dat mensen hun vaste lasten kunnen blijven betalen en niet onder het bestaansminimum terechtkomen. In de huidige situatie wordt die beslagvrije voet echter regelmatig verkeerd berekend.

Onvoldoende inzicht tussen schuldeisers

Op dit moment kunnen zowel overheidsinstanties als private schuldeisers beslag leggen op loon of uitkering. Denk aan belastingschulden, boetes, zorgpremies of commerciële vorderingen. Omdat deze partijen niet structureel informatie met elkaar delen, is vaak onduidelijk hoeveel beslag er al ligt.

Het gevolg is dat meerdere organisaties tegelijkertijd een deel van hetzelfde inkomen opeisen. Hierdoor wordt de beslagvrije voet soms overschreden, met directe financiële problemen voor mensen die al kwetsbaar zijn. Dit leidt niet alleen tot stress en armoede, maar vergroot ook de kans op verdere schulden.

Digitaal systeem als centrale voorziening

De nieuwe wet voorziet in een digitaal systeem waarin alle schuldeisers verplicht melding moeten doen zodra zij beslag leggen of een schuld verrekenen met een uitkering. Voordat een nieuwe beslaglegging mag plaatsvinden, moet eerst worden gecontroleerd of er al andere beslagen lopen.

Indien nodig kunnen schuldeisers via het systeem aanvullende gegevens opvragen om te bepalen of er nog ruimte is binnen de beslagvrije voet. Zo wordt vooraf duidelijk of iemand financieel in staat is om extra aflossingen te dragen, in plaats van dat dit pas achteraf wordt ontdekt.

Meer regie voor mensen met schulden

Niet alleen schuldeisers krijgen toegang tot het systeem. Ook mensen met schulden zelf en schuldhulpverleners kunnen inzicht krijgen in alle lopende beslagen en verrekeningen. Daarmee ontstaat één overzichtelijk beeld van de financiële situatie.

Dit helpt schuldhulpverleners om sneller en gerichter in te grijpen. Voor mensen met schulden betekent het meer transparantie en controle, wat essentieel is om weer grip te krijgen op hun financiën.

Minder kosten en minder zinloze beslagen

De maatregel levert ook voordelen op voor schuldeisers. Jaarlijks worden ongeveer 27.000 beslagen gelegd die uiteindelijk niets opleveren. Dat kost tijd en geld, zonder resultaat. Met het nieuwe systeem kunnen schuldeisers vooraf beter inschatten of de kans op inning reëel is.

Als blijkt dat er geen financiële ruimte is, kunnen zij afzien van beslag. Daarmee besparen schuldeisers gezamenlijk naar schatting zo’n 5 miljoen euro per jaar. Daarnaast dalen de administratieve kosten doordat informatie sneller en digitaal wordt uitgewisseld.

Stap richting eerlijker schuldenbeleid

Met deze wet zet de overheid een belangrijke stap richting een menselijker en efficiënter schuldenbeleid. Door betere gegevensuitwisseling wordt de beslagvrije voet daadwerkelijk beschermd, terwijl tegelijkertijd onnodige kosten worden voorkomen.

De verwachting is dat het digitale systeem niet alleen financiële schade voorkomt, maar ook bijdraagt aan rust en stabiliteit voor mensen die proberen uit de schulden te komen. Dat maakt deze wet tot een structurele verbetering binnen de sociale zekerheid.