Medemblik stelt kaders voor antennebeleid

MEDEMBLIK, 14 april 2026 – De gemeente Medemblik wil meer grip krijgen op de plaatsing van antenne-installaties en voert daarom nieuw antennebeleid in. Met dat beleid wil de gemeente voorkomen dat aanvragen van telecomproviders per geval en zonder vaste kaders worden beoordeeld. Het beleid moet zorgen voor meer regie op de inrichting van de leefomgeving, terwijl tegelijk ruimte blijft voor uitbreiding en optimalisatie van mobiele netwerken, waaronder 5G.

Regionale aanpak voor 5G en antennes

Aan de basis van het nieuwe beleid ligt een regionale samenwerking in Westfriesland. In het regionaal bestuurlijk overleg Verkeer & Vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Economie werd op 2 juni 2022 een plan van aanpak vastgesteld voor de uitrol van 5G in de regio. Daarbij is gekozen voor een gezamenlijke aanpak om kennis te bundelen en te voorkomen dat gemeenten ieder hun eigen koers varen bij de plaatsing van antennes.

Het uiteindelijke antennebeleid is opgesteld door zes West-Friese gemeenten: Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland, Opmeer, Koggenland en Medemblik. Hoorn doet niet mee aan deze regionaal afgestemde aanpak en kiest voor een eigen werkwijze. Volgens Medemblik blijft die regionale afstemming ook in deze fase van belang, nu het 5G-netwerk beschikbaar is en de aandacht verschuift naar verdere uitbreiding en optimalisatie.

Geen incidentgedreven aanpak meer

Volgens het college heeft Medemblik nu nog geen eigen antennebeleid. Daardoor ontbreken duidelijke kaders voor plaatsingsplannen van providers en is er geen vast afwegingskader voor de beste locatie van een antenne. Met het nieuwe beleid wil de gemeente voorkomen dat zij incidentgedreven werkt en dat de fysieke leefomgeving versnipperd wordt ingevuld.

In de beleidsnota staat dat mobiele communicatie inmiddels als een maatschappelijke basisbehoefte wordt gezien. Inwoners, bedrijven, organisaties en bezoekers willen kunnen rekenen op snelle en betrouwbare verbindingen. Ook hulpdiensten zijn afhankelijk van een goed mobiel netwerk. Daarom is volgens de gemeente voldoende bovengrondse infrastructuur nodig, waaronder antenne-installaties, om dekking en capaciteit op peil te houden en verder uit te bouwen.

Focus op grotere installaties en small cells

Het nieuwe beleid richt zich op vergunningplichtige antenne-installaties voor mobiele communicatie, dat wil zeggen installaties hoger dan vijf meter. Daarnaast beschrijft het beleid hoe de gemeente invulling geeft aan de wettelijke plicht om small cells vergunningvrij toe te staan op gemeentelijke infrastructuur. Kleinschalige antennes, zoals die van omroepzenders, C2000, radiozendamateurs, particulieren, antennes tot vijf meter hoogte en schotelantennes tot twee meter, vallen buiten dit beleid en zijn doorgaans vergunningvrij.

De beleidsnota maakt duidelijk dat Medemblik met deze richtlijnen meer regie wil houden op de kwaliteit van de leefomgeving in woonkernen en het buitengebied. Tegelijk wil de gemeente voldoende ruimte aanwijzen voor telecombedrijven om antenne-installaties te realiseren waar dat nodig is voor digitale connectiviteit.

Belangen tussen bereik en leefomgeving

In de nota wordt expliciet benoemd dat bij antenneplaatsing twee belangen tegenover elkaar staan. Aan de ene kant is er de wens voor goede connectiviteit, aan de andere kant speelt de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Antenne-installaties zijn volgens de gemeente niet altijd een esthetische aanwinst en kunnen zorgen oproepen bij inwoners, onder meer over uitstraling en gezondheid. Toch stelt de nota ook dat de gemeente geen eigen strengere normen voor straling kan hanteren dan de landelijke blootstellingslimieten. Toezicht daarop ligt bij de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur..

De gemeente zegt daarom vooral te sturen op ruimtelijke inpassing. Nieuwe antenne-installaties moeten zo goed mogelijk worden geïntegreerd in de omgeving en zo min mogelijk verstoring opleveren van het bestaande ruimtelijke beeld. Daarbij geldt dat plaatsing op bestaande masten of andere hoge bouwwerken de voorkeur heeft boven het oprichten van nieuwe vrijstaande masten. Ook moet aantoonbaar worden gemaakt dat site-sharing, het delen van bestaande masten, niet mogelijk is voordat voor een nieuwe installatie wordt gekozen.

Faciliterend en restrictief beleid

Medemblik kiest in het antennebeleid voor een gebiedsgerichte aanpak. In sommige gebieden voert de gemeente een faciliterend beleid, in andere gebieden een restrictief beleid. Faciliterend beleid geldt onder meer voor bedrijventerreinen, sportterreinen en bepaalde maatschappelijke gebouwen binnen de bebouwde kom, zoals gemeentelijke gebouwen, brandweerkazernes en kerktorens. Ook in delen van het buitengebied met een infrastructurele, werk- of recreatieve functie wil de gemeente medewerking verlenen.

Restrictief beleid geldt voor andere locaties binnen de bebouwde kom, voor beschermde dorpsgezichten en voor gebieden met bijzondere landschappelijke of natuurwaarden. In die gebieden wordt alleen medewerking verleend als de mobiele connectiviteit anders in het geding komt en de aanvrager kan aantonen dat er geen geschikte locatie beschikbaar is op plekken waar een faciliterend beleid geldt.

Communicatie bij zorgen van inwoners

De gemeente erkent dat de verdere uitbreiding van het 5G-netwerk en de vaststelling van het antennebeleid zorgen bij inwoners kan oproepen. Daarom wordt volgens de informatienota waar nodig passende communicatie ingezet om inwoners te informeren en eventuele zorgen weg te nemen. De beleidsnota noemt daarbij als uitgangspunt dat inwoners en belanghebbenden vroegtijdig of tijdig bij plannen worden betrokken en dat per locatie maatwerk in communicatie wordt nagestreefd.

Meer regie bij toekomstige aanvragen

Met het nieuwe antennebeleid wil Medemblik volgens het college duidelijkheid bieden aan inwoners, bedrijven en telecomproviders over de voorwaarden voor antenneplaatsing. Het document bevat niet alleen ruimtelijke richtlijnen, maar ook afspraken over interne organisatie en de behandeling van aanvragen en initiatieven. Daarmee moet het beleid een basis vormen voor toekomstige vergunningverlening en voor de afweging tussen bereik, capaciteit en omgevingskwaliteit.