Schema van het elektriciteitsnet met laag-, midden- en hoogspanning en de impact van zonnepanelen.

Uw banner hier?

Uw banner hier?

Uw banner hier?

Uw banner hier?

Uw banner hier?

Uw banner hier?

Uw banner hier?

Uw banner hier?

Uw banner hier?

Bij het lijsttrekkersdebat werd door enkele partijen gesteld “leg zonnepanelen vooral op daken, niet op weilanden of in de polder”.  Dat klinkt logisch, maar het is niet zo simpel.

Net als een te smalle weg in de spits raakt ons elektriciteitsnet steeds vaker verstopt. Niet door een tekort aan stroom, maar omdat de oude kabels de drukte niet aankunnen. En zonnepanelen op daken maken het probleem soms juist erger.

Stel je voor: een rustige woonwijk met één smalle toegangsweg voor vijfhonderd huizen. Later komen er duizend huizen bij, maar de weg blijft smal. Overdag rijdt iedereen makkelijk. Maar in de spits? File, oponthoud, soms staat alles stil.

Zo gaat het ook met ons elektriciteitsnet. Het raakt vol, niet omdat er te weinig stroom is, maar omdat op sommige momenten te veel stroom tegelijk door dezelfde dunne kabels moet. Dat heet net congestie: de kabels kunnen de drukte niet aan.

Het stroomnet: drie soorten wegen

  • Het elektriciteitsnet lijkt op een wegennet met drie lagen:
  • Laagspanning zijn de smalle dorpswegen en straatjes. Hierop zitten huizen en kleine winkels.
  • Middenspanning zijn de provinciale wegen, voor wijken, scholen en grotere bedrijven.
  • Hoogspanning zijn de snelwegen, voor grote afstanden en industrie.

Grote fabrieken zitten vaak op de brede wegen: dikkere kabels, minder problemen. Bij gewone huizen ontstaan de meeste files juist in de smalle straatjes.

Waarom dit vroeger minder speelde

De meeste infrastructuur is aangelegd in een tijd waarin huizen vooral stroom verbruikten en niet terugleveren aan het net. Er was geen massale teruglevering van zonnepanelen en elektrische auto’s en warmtepompen kwamen niet voor. De “weg” was dus geschikt voor het oude verkeer.

Inmiddels is het verkeer zwaarder en intensiever geworden, zonder dat de weg overal is verbreed.

“Leg ze toch op daken” – maar zo simpel is het niet

Bij het lijsttrekkersdebat werd door partijen gesteld: “Leg zonnepanelen vooral op daken, niet op weilanden of in de polder.” Dat klinkt logisch, maar het is niet zo simpel.

Niet elk dak is geschikt: te oud, te zwak, te weinig zon verkeerde richting. En als heel veel huizen tegelijk stroom teruggeven aan het net op een zonnige middag, kan juist die smalle “woonstraat-kabel” vastlopen. Die problemen zien we nu al in de wijken: omvormers schieten in de beveiliging omdat de druk te hoog wordt op die dunne kabel.

De RES: alleen grote systemen tellen mee

Daarnaast speelt de Regionale Energie Strategie (RES) mee. Dat is een plan dat gemeenten, provincie en waterschappen samen maken. Ze moeten in 2030 genoeg duurzame energie opwekken.
De gemeente Medemblik heeft bij raadsbesluit besloten dat wind zo veel mogelijk uit den boze is, dus blijft zon voor het grootste deel over.

Belangrijk om te weten: voor de RES tellen alleen de grotere installaties mee, (zonnepanelen-systemen boven de 15 kWp). Dat komt neer op ongeveer 45 tot 60 panelen of meer. De zonnepanelen op gewone huizen (meestal minder dan 15 kWp) tellen niet mee voor de RES.

De partijen die zeggen “leg zonnepanelen vooral op daken, niet op weilanden”, zeggen eigenlijk: grote daken van bedrijven, scholen en andere gebouwen. Want alleen daar kunnen systemen staan die groot genoeg zijn om mee te tellen voor de RES.

Grote daken: ook niet altijd een oplossing

Het plaatsen op daken van bedrijven bleek toch lastiger dan gedacht. Zijn daken er op berekend? Wie betaalt ze? Van wie is de verzekering? Van wie is de stroom? Het dak heeft al een dubbelfunctie. Het pand staat onder hoge bomen. Het is een monumentenpand, verzekering. Een eigenaar die daar geen trek in heeft. Een huurder met laag stroomverbruik. De redenen waarom niet zijn eindeloos.

Daar komt bij dat bedrijventerreinen vaak te krap bemeten zijn en uitbreiden van dat net ook kostbaar is. En hoe wil men dat doen? Afdwingen?
Terwijl lokale energiecoöperaties juist op velden willen bouwen met burgerparticipatie. Stel op jouw dak kunnen geen zonnepanelen, dan kun je alsnog mee profiteren. 

Wat zijn de oplossingen?

De net congestie maakt het extra lastig: het net moet al die extra stroom aankunnen. Daarom zoeken regio’s naar slimme oplossingen, zoals beter spreiden van zonnepanelen (oost-west opstellingen). Batterijen.

De echte oplossing is een slimme mix: zoveel mogelijk op daken, maar soms grotere velden op plekken waar het net sterker is, met respect voor het landschap.

Het is niet zwart-wit. Net Congestie is altijd locatie- en tijdgebonden. Zon op daken verlaagt de totale vraag naar centrale opwek, maar vergroot lokaal de druk op het laagspanningsnet. Te veel zonnevelden op één middenspanningsnet kan daar ook congestie veroorzaken.

Zonnevelden kunnen efficiënter worden aangesloten op netlagen met meer capaciteit, die goedkoper aan te leggen zijn dan alle straten openbreken in de nieuwbouw omdat men zijn zonne-energie het net op wil sturen.

De vraag is daarom niet óf zonne-energie de oplossing is, maar waar en op welk netniveau die het minst voor files zorgt.

En dan is er nog de kerncentrale

Nu hoor ik de mensen al schreeuwen: een kerncentrale! Een SMR zoals ze in Opmeer willen. Maar ook dat lost de net congestie niet zomaar op, ook die stroom moet door diezelfde kabels en daarbij is de prijs van de centrale en de daarbij komende elektra prijs een zeer grote uitdaging. Tevens zal deze ook niet voor 2030 gerealiseerd zijn en doet daarom ook niet mee binnen de RES.

Net Congestie is een groeipijn van de energietransitie. Deze is niet op te lossen met slogans, maar met slimme combinaties zoals maximaliseren van zon op daken waar het kan, velden op sterke netlocaties waar nodig, batterijen, slimme sturing, plus forse netinvesteringen. Zo halen we doelen, houden we het landschap leefbaar en voorkomen we dat burgers en bedrijven vastlopen.

Geschreven door Freddy Stapersma (werkgroep duurzame energie bij MORGEN! )
Met informatie van netbeheerders, RVO, Regionale Energiestrategieën en lokale partijen.


Ontdek meer van Westfriesland Praat

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

2 thoughts on “Ons stroomnet is net een overvolle weg: waarom het soms vastloopt

  1. Helaas een artikel met vele fouten!
    Ik heb nu 12 panelen dak vol maar als ik de oude die ooit 230 Wp leverde vervang voor 6x 450 Wp lijkt dat 10Wp minder maar de 13 jaren oude halen misschien nog 215 Wp dus minder als ooit.
    De in artikel genoemde 45~60, zijn dat nog oude of verse uit fabriek?

    Ook mijn Thuis Accu, naast hoge & lage Dynamische prijzen ook nog Onbalans handel en word dat genoeg gebruikt?
    Afgelopen 7 maanden is rendement op Onbalans handel flink gedaald en nu meer eigen gebruik.

    En de je mag geen stekker over de stoep regel?
    Hoe kreeg een midden woning de stroom in de Openbare Laadpaal enkele meters verder want op die parkeerplaats kan ik niet lopen met zoveel meters te lange kabels.
    Je moet dus eigen oprit of garage hebben of zoals ik zag; Via de Schutting!
    Deze mensen hebben een oude 2024 dubbele laadpaal naast de woning met hoge tarief,
    Straatje verder een 2025 meter met goedkoper laden en vaker vol omdat mensen de weg schuin oversteken!
    Hij kreeg ooit een waarschuwing en nu tegen de schutting / zijtuin mag wel..
    Hij heeft nu geen Energie belasting + dure Openbare nodig en eigen gratis zonder terug lever boete!

    Vaak denken Wethouders deskundige te zijn maar ik twijfelde wel vaker.
    We moeten van ’t gas af, maar als je huis uit 1974 wil kopen en optimaal isoleerde gaat dat 51 jaren lange 3000 kuub per jaar naar minder dan 1500 kuub gas.
    Maar met een goede (Geen R32 oude meuk kopen) R290 is het naar omgerekend in kosten naar 700 kuub gas mogelijk.
    Overdag Accu laden en als nodig die leeg trekken zonder Energie Belasting .
    Met €0,00 gas, betaalde je geen netwerk kosten en ook geen Extreem hogere Energie belasting voor relatief goedkoop Gas.
    Nog geen 50 cent Gas + 70 Belasting?

    Zo veroorzaakte je juist een ongebruikt Gasnetwerk met zelfde meters aan onderhoud voor minder klanten + stroom netwerk die met Gasgestookte Centrale die geen Energie belasting heeft moet opstoken?
    En de Benzine werd per 1-1-26 duurder en eigen stroom = gratis?
    Met AOW is zelfs meestal de kleinste EV accu al groot genoeg.

    En dit artikel?
    Ik kreeg dreiging van Terug leverboete en heb al kabels lopen.
    Ze Zonneweide moeten nog kabels komen en die grond leverde geen landbouw of leuk parkje op.
    Wel vaak gordijnen dicht als de zon reflecteerde in jou huis er naast.
    Geef burgers ook eens geld als ze Thuisaccu hebben met Onbalans, dat is goedkoper dan dure kabels en vele stroom huisjes plaatsen.

    Stem lijst 9 nr 12 in Hoorn als U mijn wilde steunen, helaas alleen in gem. Hoorn.

    1. Leuk om mijn artikel vol fouten te noemen en dan beginnen met het eigen tegenvallen van de opwek.
      Ik heb geprobeerd het naar mijn idee erg rommelige schrijven te beantwoorden.

      De WP is nooit wat je gaat opwekken, dat is een wetenschappelijke benadering wat de max is. Degradatie is uiteraard niet meegenomen want dat is voor een ieder verschillend. Het upgraden naar hogere WP is leuk als je dat kan.

      Het artikel probeert vooral uit te leggen waarom net congestie niet zomaar met “alles op daken” op te lossen is, en oplossingen zoals batterijen en netverzwaring hard nodig zijn.
      U verzint er nu van alles persoonlijk bij en dat is niet voor het artikel, het gaat om het grotere plaatje en niet om u.

      Dat de onbalansmarkt gaat uitvlakken dat is logisch als er meer mensen zijn overgebleven energie op het net gaan gooien als de energie prijs hoog is zakt die prijs.. (simpele economie)

      Aantal panelen voor de RES van 15KW.. Als je hetzelfde over 5 jaar vraagt, zijn de panelen weer een stukje beter en minder nodig.
      Overigens zit daar ook een stop op. De panelen worden eigenlijk iet beter maar groter. De hoeveelheid energie die uit een zonnepaneel is te halen is al bijna op de max met de huidige technieken. Het was een voorbeeld getal en niet uit de lucht gegrepen voor enkelvoudige panelen.
      De 15KW drempel blijft een politieke/ administratieve keuze en illustreert vooral dat residentiële daken vaak niet meetellen in de RES-doelen

      Ik vind het leuk dat je met creatieve oplossingen komt voor het laden van een EV maar heb ik het daarover gehad? Een Ev is mooi als je dat kan, ik zeg nergens dat dit DE oplossing is? Bij een thuisaccu kan u net als met zonnepanelen de BTW terug vragen als u het gebruikt voor de onbalans markt.

      let op mijn volgende artikel over uitleg stoppen met salderen:
      Salderen een woord dat jaren wordt genoemd door zonnepaneelbezitters. Vooral nu met het stoppen van salderen per 1 januari 2027.
      Is het nog wel interessant om panelen te nemen of zelfs te houden?
      Is het logisch dat salderen wordt afgeschaft en hoe zit het met de politiek en energiemaatschappijen.
      Allemaal vragen die ik wil proberen uit te leggen.
      Dus zou zeggen wacht af!!

      De grote zonneweides worden aangelegd met een aansluiting op het middennet die vaak in de buurt ligt of er moet één kabel worden getrokken naar dat middennet. Dat is wat anders als iedere straat opentrekken om de kabel te verzwaren.
      Stel eens voor als voorbeeld een oude Vuilnisbelt in de gemeente.. kan geen bewoning op. maar een zonnepark?

      Indien zonneparken goed worden aangelegd heb je er weinig last van. Het slechte voorbeeld is bijvoorbeeld de schaampanelen bij het gemeentehuis waardoor er totaal niets onder groeit. indien goed gedaan krijgt de biodiversiteit juist een boost.

      ik ben overigens geen wethouder ik ben verbonden aan werkgroep duurzame energie bij MORGEN! en als Energiecoach bij Warm medemblik.

      Stem 18 maart voor MORGEN! Helaas niet in de gemeente Hoorn…..

Reageer op dit artikel

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.