WEST-FRIESLAND, 11 april 2026 – De minister van Asiel en Migratie wil desnoods overgaan tot dwang om gemeenten opvangplekken voor asielzoekers te laten realiseren. Volgens de bewindsman is dat uiteindelijk een wettelijke taak als gemeenten onvoldoende leveren. Dat meldde NOS/Nieuwsuur op basis van een interview met de minister.
De druk op gemeenten neemt daarmee verder toe. De minister heeft volgens NOS in korte tijd opnieuw een brief gestuurd aan alle gemeenten met de oproep om duidelijk te maken hoe zij bijdragen aan de opvangopgave. Gemeenten die te weinig voortgang boeken, kunnen daarbij onder toezicht van het ministerie komen te staan.
Lees ook: Rechts StedeBroec aan zet na monsterzege bij verkiezingen
Duizenden opvangplekken ontbreken
Aanleiding is het aanhoudende tekort aan opvangplekken. Volgens NOS en op basis van gegevens van het ministerie en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zijn er op korte termijn 4.500 plekken te weinig. Dat tekort loopt richting het einde van de zomer op tot bijna 8.000 plaatsen. Daarnaast moeten in de komende anderhalf jaar nog eens circa 38.000 extra plekken worden gevonden doordat bestaande locaties sluiten.
Daarmee blijft de druk op het asielopvangsysteem groot. Asielzoekerscentra zitten al langere tijd vol, terwijl nieuwe locaties moeilijk van de grond komen. Het kabinet probeert daarom gemeenten nadrukkelijker te bewegen om hun aandeel in de opvang te leveren.
Lees ook: Gemeenteraad Hoorn zegt ‘NEE’ voorgestelde opvanglocatie asielzoekers
Spreidingswet biedt ruimte voor ingrijpen
De juridische basis voor dat optreden ligt in de spreidingswet. Die wet regelt hoe opvangplekken over gemeenten worden verdeeld. Als gemeenten onvoldoende bijdragen, kan de minister verschillende stappen zetten via de zogenoemde interventieladder. Volgens NOS kan dat beginnen met aansporingen en toezicht, maar uiteindelijk ook eindigen met het aanwijzen van een opvanglocatie door het Rijk. In dat geval is een gemeente verplicht die locatie te accepteren.
De minister zei in Nieuwsuur dat hij niet uit is op dwang, maar daar wel toe bereid is als gemeenten blijven weigeren. Daarmee maakt hij duidelijk dat het kabinet de spreidingswet niet alleen als bestuurlijk drukmiddel ziet, maar ook daadwerkelijk wil gebruiken als dat nodig blijkt.
Lees ook: Column Henk Prins: “De Haat Tegen Asielzoekers Waar Komt Het vandaan”
Gemeenten blijven zelf eerst aan zet
Tegelijkertijd benadrukt de minister dat gemeenten eerst zelf de ruimte hebben om tot oplossingen te komen. Zo kunnen gemeenten onderling afspraken maken, waarbij de ene gemeente minder opvang realiseert en een andere juist meer doet. De voorkeur van het kabinet blijft dat gemeenten er samen uitkomen, zonder dat een gedwongen aanwijzing nodig is.
De boodschap richting lokaal bestuur is daarmee scherp: wie geen voortgang boekt, kan uiteindelijk door Den Haag tot actie worden gedwongen. Met het oplopende tekort aan opvangplekken lijkt het kabinet bereid die stap ook daadwerkelijk te zetten.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
Hier had ik dus al voor gewaarschuwd.