In de afgelopen jaren lijkt de haat tegen asielzoekers steeds zichtbaarder te worden in de samenleving. Terwijl het aantal vluchtelingen dat naar Europa komt groeit, groeit ook de vijandigheid jegens hen. Van politieke slogans die hen afschilderen als een bedreiging voor de nationale veiligheid, tot haatberichten op sociale media die hen reduceren tot vijanden van de staat. Maar waar komt deze haat vandaan?
Allereerst moeten we begrijpen dat haat nooit uit het niets komt. Het is vaak het gevolg van een complex samenspel van economische, sociale en politieke factoren. Een belangrijk aspect is de angst voor het onbekende. Asielzoekers vertegenwoordigen het onbekende: ze komen uit andere landen, spreken een andere taal, hebben een andere cultuur. Dit roept bij sommige mensen een gevoel van onzekerheid op. De angst om het eigen culturele en sociale landschap te verliezen kan zich uiten in vijandigheid en zelfs haat.
Daarnaast speelt de media een grote rol. Sensationele berichtgeving over asielzoekers, die vaak gekaderd wordt als “lasten” voor de samenleving of als potentiële criminelen, versterkt deze angst. Media-aandacht voor incidenten waarbij vluchtelingen betrokken zijn, wordt vaak onevenredig vergroot, terwijl de verhalen over succesvolle integratie of de positieve bijdragen van asielzoekers aan de samenleving zelden de voorpagina’s halen. Dit creëert een eenzijdig beeld, waaruit blijkt dat asielzoekers voornamelijk overlast veroorzaken, wat natuurlijk niet het geval is.
Economische factoren kunnen ook een rol spelen in de haat tegen asielzoekers. In tijden van economische recessie, wanneer banen schaars zijn en de sociale zekerheid onder druk staat, kan de komst van nieuwe mensen worden gezien als een bedreiging voor het eigen welzijn. “Waarom moeten wij onze belastinggeld gebruiken voor mensen die niet eens hier zijn geboren?”, is een vraag die vaak opduikt. Dit type retoriek speelt in op gevoelens van onzekerheid over de toekomst en de perceptie dat er niet genoeg is voor iedereen.
Wat vaak over het hoofd wordt gezien, is de rol van de politiek. Populistische partijen en leiders hebben de afgelopen jaren vaak een strategie gevolgd waarbij ze de schuld van maatschappelijke problemen afschuiven op de “buitenstaander”. Asielzoekers worden dan het symbolische doelwit van al het ongenoegen dat in de samenleving heerst. Dit maakt het makkelijker om politieke steun te vergaren door een gemeenschappelijke vijand te creëren, ook al is deze vijand onterecht gecast als de oorzaak van de werkelijke problemen. Het resultaat is een verdeeldheid die door de media wordt versterkt en die het maatschappelijk klimaat verder vergiftigt.
Maar hoe doorbreken we deze vicieuze cirkel van haat? Een mogelijke oplossing is het bevorderen van empathie. Het vertellen van verhalen van vluchtelingen, het tonen van hun worstelingen en successen, kan helpen de humaniteit van deze mensen te benadrukken. Asielzoekers zijn geen abstracte groep, maar individuen met hun eigen dromen, angsten en verlangens, net als wij. Onderwijs en dialoog zijn van cruciaal belang om het onbekende minder eng te maken. Wanneer we de ander beter leren kennen, kunnen we onterecht gestookte angsten verminderen en vooroordelen ontkrachten.
Daarnaast zou de politiek een positieve rol kunnen spelen door een meer genuanceerde en eerlijke discussie te voeren over migratie. Het is belangrijk om niet alleen te wijzen op de problemen die gepaard gaan met de komst van asielzoekers, maar ook te kijken naar de voordelen die zij kunnen brengen. Veel asielzoekers dragen actief bij aan de samenleving, of het nu is door het invullen van vacatures die moeilijk te vervullen zijn of door het brengen van nieuwe ideeën en perspectieven.
Haat is nooit een oplossing. Het is een reactie op angst en onwetendheid. Maar als we als samenleving bereid zijn om met open ogen en een open hart naar asielzoekers te kijken, kunnen we de haat omzetten in begrip en steun voor degenen die onze bescherming het hardst nodig hebben.
Lees ook mijn andere colums
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.