Archeologie onthult eeuwen bewoning aan Herenweg Hoogwoud

HOOGWOUD, 15 januari 2026 – In december heeft Archeologie West-Friesland een archeologisch onderzoek uitgevoerd op het perceel Herenweg 41 in Hoogwoud. Op deze locatie stond tot voor kort een loods uit de jaren zeventig. Daarvoor bevond zich er een 19de-eeuwse stolpboerderij, maar de geschiedenis van het terrein blijkt aanzienlijk ouder.

Kreekrug

De oudste aangetroffen sporen dateren uit de 12de of 13de eeuw. Dit is de periode waarin grote delen van West-Friesland in cultuur werden gebracht en de Herenweg als dorpslint ontstond. Op het perceel lagen destijds meerdere sloten, die al in de middeleeuwen zijn gedempt. Vermoedelijk stond aan de straatzijde een huis.

Opvallend is dat het terrein nauwelijks is opgehoogd, wat vaak wel gebeurde om droog te kunnen wonen. Dit hangt samen met de ligging op de kreekrug: een natuurlijke zandrug die het gebied relatief hoog maakt. Achter het middeleeuwse huis is een begraven koe aangetroffen, vermoedelijk gestorven aan een ziekte. Daarnaast kwam een complete kogelpot uit de 13de eeuw tevoorschijn, in elkaar gedrukt in de bodem.

Langhuisstolp

Waarschijnlijk in de 17de eeuw werd op het perceel een grote stolpboerderij gebouwd, met een voorhuis aan de straatzijde en daarachter de koeienstal. Van deze stal zijn onder meer de mestgoot en een waterput teruggevonden. Het grondwater uit de bakstenen put diende als drinkwater voor de koeien tijdens de winterstalling. De put was gefundeerd op een oud wagenwiel, een gebruikelijke constructie in die tijd.

In 1878 werd deze stolp afgebroken en vervangen door een kleinere boerderij, waarbij delen van de oude fundering zijn hergebruikt. Van deze latere stolp zijn onder meer een kelder en verschillende funderingen, waaronder die van bedstedes, aangetroffen.

Timmerwerkplaats

In de jaren zeventig is ook deze stolpboerderij gesloopt. Op het terrein verrees vervolgens een timmerwerkplaats in opdracht van aannemingsbedrijf Gebroeders De Boer. Later kreeg het gebouw een functie als autobedrijf, geëxploiteerd door Henk Kors.

Het archeologisch onderzoek vond plaats in het kader van de geplande nieuwbouw van een woning op het perceel. Met de opgraving zijn de archeologische waarden van de locatie vastgelegd, waarmee de lange bewoningsgeschiedenis van deze plek in Hoogwoud is gedocumenteerd.