Europa werkt aan acceptatieplicht voor contant geld

NEDERLAND, 17 januari 2026 – Het al dan niet invoeren van een acceptatieplicht voor contant geld is geen uitsluitend Nederlandse discussie. In de hele Europese Unie wordt digitaal betalen met pinpas of smartphone steeds gebruikelijker. Toch wordt er in Europa nog altijd vaker met contant geld betaald dan digitaal. Zes op de tien Europeanen geven aan die mogelijkheid te willen behouden, onder meer omdat bepaalde groepen, zoals ouderen, sterk hechten aan betalen met cash.

Europees wetsvoorstel

Om dat recht veilig te stellen diende de Europese Commissie in 2023 een wetsvoorstel in. Dat voorstel moet ervoor zorgen dat contant geld overal in de Europese Unie geaccepteerd blijft en dat burgers toegang houden tot voldoende geldautomaten. Over het plan wordt de komende tijd besloten door het Europees Parlement en de lidstaten.

De ministers van Financiën van de EU-landen bereikten vorige maand al een akkoord waarin zij het voorstel steunen. Als ook het Europees Parlement instemt, starten zogeheten triloogonderhandelingen om de exacte inhoud van de wet vast te leggen. Na goedkeuring geldt de acceptatieplicht ook voor Nederland.

Genoeg geldautomaten

In de praktijk betekent het recht op contante betaling dat bedrijven niet eenzijdig mogen bepalen dat klanten uitsluitend kunnen pinnen. Wie een betaling ontvangt, is in principe verplicht om contant geld te accepteren. Uitzonderingen zijn mogelijk, bijvoorbeeld als consument en ondernemer samen afspreken om via een andere betaalmethode af te rekenen.

Daarnaast verplicht het voorstel overheden om te zorgen voor voldoende geldautomaten. In Nederland neemt het aantal locaties waar contant geld kan worden opgenomen al meer dan tien jaar af. Met de Europese regels moet worden gegarandeerd dat contant geld niet alleen in winkels wordt geaccepteerd, maar ook daadwerkelijk beschikbaar blijft in de directe omgeving.

Digitale euro

Het behoud van contant geld hangt samen met de mogelijke invoering van de digitale euro. Deze digitale munt zou worden uitgegeven door de Europese Centrale Bank en zowel online als offline gebruikt kunnen worden. Wereldwijd werken centrale banken aan vergelijkbare digitale valuta.

Volgens de Europese plannen is het nadrukkelijk niet de bedoeling dat de digitale euro bestaande betaalvormen vervangt. Contant geld en girale betalingen via bankrekeningen blijven bestaan, waarbij de digitale euro wordt gepresenteerd als een aanvullende betaalmogelijkheid voor consumenten en bedrijven.