Kabinet wil voorrang statushouders bij sociale huur afschaffen

DEN HAAG, 21 maart 2026 – Het kabinet trekt de bevoorrechte positie van statushouders op de sociale huurmarkt in. Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) heeft de Tweede Kamer vrijdag geïnformeerd over een nieuw wetsvoorstel dat de positie van statushouders gelijkstelt aan die van andere woningzoekenden.

Met deze maatregel voert het kabinet een belangrijk punt uit het coalitieakkoord uit. Om de uitstroom uit de asielopvang te waarborgen zonder de reguliere woningmarkt te belasten, wordt er fors ingezet op de realisatie van flexibele woonlocaties.

Druk op sociale woningvoorraad verminderen

De huidige regeling, waarbij statushouders vaak met voorrang een sociale huurwoning toegewezen krijgen, ligt al langer onder vuur. Volgens minister Boekholt-O’Sullivan is de maatregel noodzakelijk om de eerlijkheid op de woningmarkt te herstellen. “Voorrang voor statushouders bij sociale huur knelt steeds meer, omdat andere woningzoekenden te lang op een wachtlijst staan“, aldus de minister.

Het nieuwe beleid is erop gericht de druk op de sociale woningvoorraad te verminderen. Zodra er voldoende alternatieve huisvesting beschikbaar is, wordt het wettelijk onmogelijk om statushouders nog langer met voorrang te bemiddelen naar reguliere sociale huurwoningen.

Alternatieve huisvesting en flexwoningen

In plaats van een plek in de bestaande woningvoorraad, moeten statushouders in de toekomst vaker terechtkunnen op flexibele woonlocaties. Het kabinet werkt aan een convenant met gemeenten en maatschappelijke partners om de ontwikkeling van deze locaties te versnellen. Deze huisvesting is niet alleen bedoeld voor statushouders, maar ook voor Oekraïense vluchtelingen en andere spoedzoekers.

Naast flexwoningen kijkt het kabinet naar oplossingen zoals woningdelen. Door statushouders vaker een woning te laten delen, zijn er netto minder zelfstandige woningen nodig. Dit moet de wachttijd voor reguliere woningzoekenden direct verkorten.

Nieuw en uitvoerbaar wetsvoorstel

Het kabinet kiest voor een nieuwe route nadat een eerder wetsvoorstel van het vorige kabinet op kritiek stuitte van de Raad van State en gemeenten. De bezwaren richtten zich vooral op de uitvoerbaarheid van een totaalverbod op voorrang.

Het nieuwe voorstel wordt in nauwe samenwerking met de betrokken instanties uitgewerkt. Hiermee wil de minister voorkomen dat de asielketen volledig vastloopt bij een gebrek aan woningen. Het streven is om voor de zomer een concept-convenant met harde afspraken te presenteren. Het wetsvoorstel zelf zal naar verwachting later dit jaar in internetconsultatie gaan.

Aanjaagteam moet gemeenten ondersteunen

Om de transitie naar alternatieve woonvormen te versnellen, is er een speciaal aanjaagteam aangesteld. Dit team krijgt de taak om succesvolle lokale initiatieven in kaart te brengen en op te schalen naar landelijk niveau. Gemeenten die moeite hebben met het realiseren van voldoende opvang- en woonlocaties, kunnen rekenen op actieve ondersteuning van dit team.