WEST-FRIESLAND, 10 maart 2026 – Artsen in Nederland slaan alarm over de verkoop van vapes aan minderjarigen. Uit nieuw onderzoek blijkt dat 38 procent van de minderjarigen die vapen hun product koopt in een fysieke winkel, terwijl verkoop aan jongeren wettelijk verboden is. Volgens het collectief #ArtsenSlaanAlarm laat dat zien dat de handhaving tekortschiet en dat kinderen nog altijd eenvoudig aan nicotineproducten kunnen komen.
De artsen roepen de overheid op om snel een vergunningstelsel in te voeren voor de verkoop van nicotineproducten. Daarmee moet het aantal verkooppunten worden beperkt en kan strenger worden gecontroleerd op naleving van de leeftijdsgrens.
Grote zorgen over bereikbaarheid van winkels
De zorgen nemen verder toe doordat tabakswinkels vaak dicht bij scholen zitten. Uit onderzoek van Pointer in samenwerking met de artsen blijkt dat bij 299 schoolvestigingen een verkooppunt op minder dan 250 meter afstand ligt. Bij ongeveer één op de vijf scholen is een winkel die vapes of andere nicotineproducten verkoopt binnen vijf minuten lopen bereikbaar.
Vooral in grote steden is het aantal verkooppunten hoog. In Rotterdam hebben scholieren gemiddeld ruim acht verkooppunten binnen fietsafstand. In Amsterdam en Den Haag gaat het om ongeveer zes verkooppunten.
Volgens de artsen maakt deze nabijheid de drempel voor jongeren nog lager om nicotineproducten te kopen.
Nicotine blijft schadelijk voor jongeren
Artsen wijzen erop dat nicotine, ongeacht in welk product het zit, giftig en sterk verslavend is. Bij jongeren kan nicotine de ontwikkeling van de hersenen verstoren. Ook bestaat het risico op nicotinevergiftiging. In spreekkamers horen artsen bovendien geregeld dat jongeren zonder veel moeite een vape kunnen kopen.
Jongeren vertellen volgens de artsen dat er vaak niet om een identiteitsbewijs wordt gevraagd. Daardoor ontstaat volgens het collectief een situatie waarin een nieuwe generatie jongeren voortdurend wordt blootgesteld aan nicotine, met alle gezondheidsrisico’s van dien.
Kinderlongarts Noor Rikkers noemt de situatie onacceptabel. Volgens haar zegt Nederland jongeren te willen beschermen tegen nicotine, maar worden commerciële belangen in de praktijk nog te vaak boven hun gezondheid geplaatst.
Huidige regels schieten tekort
In Nederland is de verkoop van nicotineproducten aan minderjarigen verboden. Toch kan op dit moment vrijwel iedereen zonder vergunning een tabakszaak openen, ook vlak bij een school of ziekenhuis. Volgens de artsen maakt juist dat het systeem kwetsbaar.
Daar komt bij dat de regels de komende jaren veranderen. Vanaf 2032 mogen nicotineproducten alleen nog worden verkocht in tabaksspeciaalzaken. Nu zijn vapes en sigaretten ook nog verkrijgbaar bij onder meer tankstations en gemakswinkels. Steeds meer winkels veranderen daarom in een tabaksspeciaalzaak, zodat zij ook na 2032 nicotineproducten kunnen blijven verkopen.
Volgens #ArtsenSlaanAlarm dreigt daarmee het tegenovergestelde van wat de wet beoogt: minder verkooppunten en betere bescherming van jongeren.
Oproep aan kabinet: grijp direct in
De artsen pleiten daarom voor snelle maatregelen. Zij willen een vergunningstelsel voor de verkoop van nicotineproducten, structurele controles op de leeftijdsgrens, hoge boetes bij overtredingen en het kunnen intrekken van een vergunning als een winkel opnieuw in de fout gaat.
Ook vragen zij om een verbod op de verkoop van vapes en sigaretten in de omgeving van scholen en om een algemene beperking van het aantal verkooppunten. Volgens het collectief is dat nodig om te voorkomen dat elke dag opnieuw kinderen verslaafd raken aan nicotine.
Ontdek meer van Westfriesland Praat
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
